Bijzondere Achternamen
'Digitaal Erfgoed'

 


Dieren en andere wezens

Vernoeming naar een in het wild levend populair dier was heel geliefd. Daarvan getuigen heel wat multi's, waar onder omvangrijke: (de) Vos zelfs in de Top Tien met 42.458 naamdragers en bovendien 63 samenstellingen met ‘vos’. Verder (de) Vink(e) (14.992) * (de) Mol (11.642) * (de) Haas (10.082) * (de/van de/van der) Valk (9.262) * (de) Vogel (9.138) * (de/den) Beer(s) (6.229  plus 120 samenstellingen met 'beer') * (van de/der) Vis/Visch (7.026 plus enkele honderden Nederlandse samenstellingen - waaronder Avis * Bakvis (vooroorlogs tienermeisje) * Bruinvis * Goudvis * Linkvis * Pannevis * Schelvis * Stokvis * Visbal * Visbeen * Visjager * Viskoper * Visschoonmaker * Walvis - Baars (6.244) * * (van der) Zwaan (4.649) * Snoek (3.656) * Haan (3.170) * Koekoek/Koekkoek (2.623) * Kraan (2.479) * Nagtegaal/Nachtegaal (2.458) * de Gier (2.450) * (de) Kievit (2.421) * Schimmel (2.352) * Vogelaar (2.239) * Bot (2.086) * (van der) Voorn (2.025) * Vogelzang (2.020) * Muis (1.628) * Konijn (1.615) * Steur (1.593) * Otter (1.543) * Voorn (1.386) * Pauw (1.370 plus 20 samenstellingen) * Kreeft (1.347) * Kraaij (1.314) * Haring (1.296) plus 13 samenstellingen waaronder Pekelharing, en tenslotte (den) Das (1.236


Blijkbaar was, toen de achternamen in de Middeleeuwen ontstonden, de visserij op baarzen, snoeken en zelfs steuren in de binnenwateren belangrijker dan die op haring. Logisch is het ontbreken van exoten. Met als uitzondering van verre reizen meegebrachte en leuke, gemakkelijk houdbare, kooidieren als Aap, Goudvis en Papegaai, maar weer niet kanarie en kolibrie.


De mythische koning der dieren werd al door de Romeinen in Afrika gevangen, naar Rome gebracht, in kooien gehouden en voor volksvermaak in het circus afgeslacht. Later werd het majestueuze beest voor veel naamgevers een imponerend statussymbool – want voor de adel als opperdier een alomtegenwoordig heraldisch icoon. Leeuw/de Leeuw/van Leeuwen heetten in 2007  38.875 personen en bovendien zijn er ruim honderd namen waarin ‘leeuw’ voorkomt. Topheraldiek dier nummer twee, de Arend of Adelaar, heerser der vogels, bracht in ons land maar weinig achternamen voort. (de/den) Beer(s), naar het machtigste Europese roofdier, telt daarentegen 6.229 naamdragers plus 120 samenstellingen met 'beer'. Maar ook de nietige Schimmel is met 2.352 een multi.

Op onze lijst staan vooral inheemse diersoorten en hun lichaamsdelen of afgeleide namen, en enkele exoten. Plus fabel- en mythische dieren en bovennatuurlijke of ooit als godheid aanbeden wezens, voorzien van #. Zie voor boerderijdieren bij Agrarisch.


Aal * Aalpoel * Aalvanger * Aap * Aapkes * Adelaar * Adonis # (aanbiddelijke mythische jongeling) * Amor # (Romeins liefdesgodje) * Angel * Apenhorst * Apollo # (veelzijdige Grieks/Romeinse god) * Arend * Ares # (Griekse oorlogsgod) * Argus # (Grieks alziend fabelwezen) * Artemis # (Griekse jachtgodin) * Auerhaan * Bacchus # (Romeinse wijngod) * Beerepoot * Bek * Berenman * Bereklauw * Berenpas * Berenstein * Bever * Blei * Blotevogel * Bokje * Bokking * Boktor * Bonthond * Brak * Brasem * Bratvogel * Brunekreeft * Buffel * Buizerd * Bul * Bij * Castor # (Romeinse mythische tweelingbroer van Pollux) * Cupido # (Romeins verleidertje) *

Daas (paardevlieg) * Dar * Demon # (kwade geest) * Diana # (Romeinse jachtgodin) * Dier * Doffer * Dolfijn * Draak # * Duif * Duizendpoot * Edelschaap * Eekhoorn * Eendebak * Eendvogel * Eenhoorn # (middeleeuws rein hoefdier)* Egelman * Eitjes * Ekster * Eland * Enter * Eros # (Griekse liefdesgod) * Eijsvogel * Faun # (Romeins boswezen) * Feniks/Fenix # (uit eigen as herboren fabelvogel) * Flamingo * Frankenstein # (mythisch mensachtig monster) * Fret *

Gaai * Gander * van de Gazelle * Geest # (wezen zonder lichaam ) * Giebel (goudvis) *  Gier * Gigante # (reus) * Goffer * Golem # (Joodse fabelreus) * Gors * Gouwetor * Graat * Griend * Griffioen # (multi, fabelvogel) * Grinvis * Grondel * Gup * Hermelijn * Haantjes * Haay * Hamel * Hamster * Hanekroot * Hanepen * Haneveer * Haring * Havik * Hazekamp *  Hazelager * Hazeloop * Hazenoot * Hazevoet * Hazewinkel * Heek * Heibloem * Heilbot * Hengst * Hera # (Griekse topgodin) * Hermelijn * Hermes # (Grieks/Romeinse god van handel en dieven) * de Hert * Hinde * 't Hoen * Hoenderdos * Hom * Hommel * Hommer * Hond * Hondtong * Hop * Horzel * Houting * Hydra # (Griekse meerkoppige waterslang) * Ibis * Ifriet # (superieure moslimgeest) * Janus # (Romeinse god met dubbelprofiel) * Juno # (Romeinse topgodin) * Kabeljauw * Kalkoen * Kapoen * Karper * Kat * Kater * Kattestaart * Kauw * Keep *


Kever * Kibbeling * Kiewit * Kikker * Klapmuts * Kloek * Knijnenburg * Kobold # (Germaans sprookjeswezentje) * Koet * Kolos # (mythische Griekse gigant) * Konijnendijk * Koolhaas * Koolmees * Kraai * Kraak # (fabuleuze reuzeninktvis) * Krab * Krekel * Kril * Kuiken * Kuit * Kwakkel * Kwartel *

Laaf # (inwoner Efteling) * Laga # (noordse watergodin) * Leda # (koningin in Griekse mythe) * Leeuwerik * Leeuwenkuijl * Leeuwin * Lemming * Lepelaar * Leviathan # (gruwelijk zeemonster) * Lintworm * Luis * Lijster * Made * Mars # (Romeinse oorlogsgod, multi) * Marter * Meerman # (sprookjes multi) * Meerval * Mees * Meeuw * Meivogel * Merel * Mier * Minerva # (Romeinse topgodin) * Moer * Monster # (multi) * Mossel * Mot * Mug * Muil * Muis * Mus * Muskiet * Nachtegaal * Nagtegaal * Neet * Njord # (noordse zeevaartgod) *

Odin # (noordse oppergod) * Oester * Oger # (Europees mensachtig monster) * Onan # (bijbelse masturbeerder) * Ooievaar * Otter * Otterspeer * Otterspoor * Ottervanger * Paardje * Pad * Paling * Palingdood * Pallas # (ook Athene; Grieks/Romeinse godin van kunst en ambacht) * Papegaai * Pekelharing * Pellekaan * Pier * Pieterman * Platje * Plevier * Poedel * Pollux # (Romeinse mythische tweelingbroer van Castor) * Poon * Pop * Pos * Poten * Pull (eendje) * Putter * Raaf * Ram * Rammelaar * Rat * Ree * Reiger * Reus # (multi) * Reiger * Rob * Roc # (fabelvogel) * Roek *


Roerdomp * Rog * Rotgans * Rups * Rijnvis * Satan # (bijbelse duivel) * Schar * Schelp * Schol * Schutrups * Sibille # (waarzegster) * Siervogel * Sint Nicolaas # (vrijgevige heilige) * Sirene (Griekse halfgodin: vogellichaam met vrouwenhoofd) * Smient * Snip * Specht * Sperwer * Spiering * Spin * Spinmuis * Spons * Spook # (enge nachtgeest) * Spreeuw * Stern * Stoorvogel # * Struis * Struisvlugt * Sijs *

Taling * Tong * Tor * Troll #  (valse Scandinavische dwerg) * Tuimelaar (jonge zeehond) * Uil * Uilenhoed * Uilenreef * Vaars * Varkevisser * Veldhoen * Venus # (Romeinse liefdesgodin) * Vettevogel * Vlieg * Vliegendehond (soort vleermuis) * Vlinder * Vloo * Vogelvanger * Voskuil * Vossegat * Vrijvogel * Wants * Welp * Wezel * Wiek * Wildenbeest * Wolbeer * Wolf (plus 91 samenstellingen met ‘wolf’ waaronder Bierwolf * Schoonewolf * Wolfrat * Wolfjager * Wolfskeel) * Wolvetang * Worm * Wouw * Wulp * Wijting * IJsvogel * Zalm * Zeelt * Zeevalk * Zeus # (Griekse oppergod) * van der Zwaluw * Zwanepol * Zwijnepoel.


Natuur

Bomen, bloemen, planten en struiken waren vruchtbare inspiratie voor naamgevers. Hoewel, echte multinamen zijn schaars.  De absolute topper is de adresnaam Bos met 35.407 en talrijke afleidingen zoals Belderbos * Bosbaan * Bosboom * Boshakker * Bosklopper * Bosloper * Bosvogel * Boswinkel * Spijkerbos * van Vorstenbos. Dan volgt Blom met 14.678 plus 71 samengestelden ( bijv. Boterblom * Distelblom * Gelderblom * Goudsblom * Korenblom (zie ook Joods/gemengde multi's) * (van de/van den/van der) Bosch met 10.941 * Stam met 9.402 * (van/van den/van der) Boom met 7.649 en 217 samenstellingen met 'boom' * Hulst met 3.646 incl. uiteraard de uit het gelijknamige stadje afkomstige geslachten * Braam (3.112) * Bloem (2.988) met 63 samengestelden (zoals Bloemist * Bloemrijk * Bloemscheer * Bloemzaad * Bloemenkolk * Boterbloem * Heibloem * Koningsbloem) * Steen (1.410 plus 253 samenstellingen zoals Baksteen * Dobbelsteen * Drupsteen * Steenbakker * Steenhard * Steenkist) * Struik (2.150) * Spruit (2.057) * Tak (1.579) * Mos (1.371) * Neuteboom (1.244).


Onze lijst is: Acer * Alsem * Balsemien * Bast * Berk * Beereboom * Belboom * Bereklauw * Berkenpies *  Beuk * Bierboom * Blad * Bladergroen * Bloemenkolk * Bloemrijk * Bloesem * Blijboom * Bolleboom * Boomsluiter * Braambosch * Broodboom * Busboom * Ceder * Cederboom * Dadel * Den * Dennendal * Dikkeboom * Doornhaag * Dopheide * Dorreboom * Eikeboom (plus 28 samenstellingen met 'eik' zoals Eikel * Eikenbroek * Eikhout * Eikmans * Eikmeier * Steeneik) * Els * Es * Esseboom * Essenstam * Ganseboom * Graanboom * Hagebeuk * Halvemaan * Hazelaar * Hazelnoot * Hazenboom * Hederik * Hei * Hoenderboom * Hollebo

Hout (plus vele samenstellingen met 'hout', zoals Beukenhout * Cederhout * Dikhout * Dorhout * Droeshout * Ebbenhout * Houtakkers * Houtappel * Houtekamer * Houtepen * Houtgraaf * Houthakker * Houthooft * Houthuis * Houtkruijer * Houttekier * Houttuin * Houtvester * Houtwipper * Houtzager * Kersenhout * Kneppelhout * Kromhout * Langhout * Moerenhout * Nagelhout * Noothout * Rondhout * Oothout * Schiebelhout * Soethout * Spiekhout * Varenhout * Weekhout * Zuurhout) *


van de Iepenhaage * Karseboom * Kastanje * Katje * Kleinbloesem * Klis * Korrelboom * Kroos * Kruid  * Kurk * Kwekkeboom * Laurier * Lelie * Lelieveld * Linde * Lindeblad * Lindeboom * Lis * Loof * Loot * Maneschijn * Mansoor * Meiboom * Meidoorn * Mispelblom * Netel * Nimmerdor * Noot * Notenboom * Neuteboom * Onderdelinden * Oranjeboom * Overdelinde * Palmboom * Palmtak * Pepernoot * Peppel * Plant * Plantsoen * Pluim * Popelier * Potappel * Pijnappel * Roos * Roosenschoon * Rozen * Rozenboom * Rozenstraten * Rozenstruik * Schors * Sinaasappel * Stek * Rozenstruik * Salie * Schoonboom * Schors * Schuddeboom * Slagboom * Sparreboom * Spruit * Stamper * Stengel * Stokroos * Stuifmeel * Takkebos * Theeboom * Tros * Tweeboom * Tulp * Vlasbloem * Vlier * Vrucht * Vijgeboom * Waterhout * Wier * Wiet * van de Winterzon * Zeverboom * Zomervrucht.