Bijzondere Achternamen
'Digitaal Erfgoed'

 


Dieren en andere wezens

Vernoeming naar een in het wild levend populair dier was heel geliefd. Daarvan getuigen heel wat multi's, waar onder omvangrijke: (de) Vos zelfs in de Top Tien met 42.458 naamdragers en bovendien 63 samenstellingen met ‘vos’. Verder (de) Vink(e) (14.992) * (de) Mol (11.642) * (de) Haas (10.082) * (de/van de/van der) Valk (9.262) * (de) Vogel (9.138) * (de/den) Beer(s) (6.229  plus 120 samenstellingen met 'beer') * (van de/der) Vis/Visch (7.026 plus enkele honderden Nederlandse samenstellingen - waaronder Avis * Bakvis (vooroorlogs tienermeisje) * Bruinvis * Dodevisch * Goudvis * Linkvis * Meervis * Pakvis * Pannevis * Roekevis * Rijnvis * Schellevis * Schelvis * Stokvis * Visbal * Visbeen * Visjager * Visje * Viskoper * Visschoonmaker * Visserman * Walvis * Watervis) * Baars (6.244) * (van der) Zwaan (4.649) * Snoek (3.656) * Haan (3.170) * Koekoek/Koekkoek (2.623) * Kraan (2.479) * Nagtegaal/Nachtegaal (2.458) * de Gier (2.450) * (de) Kievit (2.421) * Schimmel (2.352) * Vogelaar (2.239) * Bot (2.086) * (van der) Voorn (2.025) * Vogelzang (2.020) * Muis (1.628) * Konijn (1.615) * Steur (1.593) * Otter (1.543) * Voorn (1.386) * Pauw (1.370 plus 20 samenstellingen) * Kreeft (1.347) * Kraaij (1.314) * Haring (1.296) plus 13 samenstellingen waaronder Pekelharing, en tenslotte (den) Das (1.236)


Blijkbaar was, toen de achternamen in de Middeleeuwen ontstonden, de visserij op baarzen, snoeken en zelfs steuren in de binnenwateren belangrijker dan die op haring. Logisch is het ontbreken van exoten. Met als uitzondering van verre reizen meegebrachte en leuke, gemakkelijk houdbare, kooidieren als Aap, Goudvis en Papegaai, maar weer niet kanarie en kolibrie.


De mythische koning der dieren werd al door de Romeinen in Afrika gevangen, in een kooi naar Rome gebracht voor volksvermaak en door moedige slaven in circussen afgeslacht. Later werd het majestueuze beest voor de adel en de nieuwe rijken een imponerend statussymbool – als opperdier een superieur heraldisch icoon. Leeuw/de Leeuw/van Leeuwen heetten in 2007  38.875 personen en bovendien zijn er ruim honderd namen waarin ‘leeuw’ voorkomt. Topheraldiek dier nummer twee, de Arend of Adelaar, heerser der vogels, bracht in ons land maar weinig achternamen voort. (de/den) Beer(s), naar het machtigste Europese roofdier, telt daarentegen 6.229 naamdragers plus 120 samenstellingen met 'beer'. Maar ook de nietige Schimmel is met 2.352 een multi.

Op onze lijst staan vooral inheemse diersoorten en hun lichaamsdelen of afgeleide namen, en enkele exoten. Plus fabel- en mythische dieren en bovennatuurlijke of ooit als godheid aanbeden wezens, voorzien van #. Zie voor boerderijdieren bij Agrarisch.


Aal * Aalpoel * Aalvanger * Aap * Aapkes * Achilles # (superheld bij Homerus) * Adelaar * Adonis # (aanbiddelijke mythische jongeling) * Amor # (Romeins liefdesgodje) * Angel * Apenhorst * Apollo # (veelzijdige Grieks/Romeinse god) * Arend * Ares # (Griekse oorlogsgod) * Argus # (Grieks alziend fabelwezen) * Artemis # (Griekse jachtgodin) * Auerhaan * Bacchus # (Romeinse wijngod) * Beerepoot * Bek * Berenman * Bereklauw * Berenpas * Berenstein * Bever * Blei * Blotevogel * Bokje * Bokking * Boktor * Bongo * Bonthond * Brak * Brasem * Bratvogel * Bruinekreeft * Buffel * Buizerd * Bul * Bij * Castor # (Romeinse mythische tweelingbroer van Pollux) * Cramsvogel * Cupido # (Romeins verleidertje) *

Daas (paardevlieg) * Dar * Demon # (kwade geest) * Diana # (Romeinse jachtgodin) * Dier * Diergaarde * Dionisius # (Griekse wijngod) * Doffer * Dolfijn * Draak # (fabeldier) * Duif * Duizendpoot * Edelschaap * Eekhoorn * Eendebak * Eendvogel * Eenhoorn # (middeleeuws rein fabelhoefdier)* Egelman * Eitjes * Ekster * Eland * Enter * Eros # (Griekse liefdesgod) * Eijsvogel * Faun # (Romeins boswezen) * Feniks/Fenix # (uit eigen as herrijzende fabelvogel) * Flamingo * Frankenstein # (mythisch mensachtig monster) * Fret *

Gaai * Gander * van de Gazelle * Geelvink * Geest # (wezen zonder lichaam ) * Giebel (goudvis) * Gier * Gigante # (reus) * Goffer * Golem # (Joodse fabelreus) * Gors * Gouwetor * Graat * Griend * Griffioen # (fabelvogel, multi) * Grinvis * Grondel * Gup * Hermelijn * Haantjes * Haay * Hamel * Hamster * Hanedoes * Hanekroot * Hanepen * Haneveer * Haring * Havik * Hazeborg * Hazebroek * Hazekamp *  Hazelager * Hazeloop * Hazenoot * Hazevoet * Hazewinkel * Hector # (Trojaanse held bij Homerus) * Heek * Heibloem * Heilbot * Hengst * Helena # (mythische mooiste Griekse) *

Hera # (Griekse topgodin) * Hercules # (sterke Griekse halfgod) * Hermelijn * Hermes # (Grieks/Romeinse god van handel en dieven) * de Hert * Hinde * 't Hoen * Hoenderdos * Hom * Hommel * Hommer * Hond * Hondtong * Hop * Horzel * Houting * Hydra # (Griekse meerkoppige waterslang) * Ibis * Ifriet # (superieure moslimgeest) * Janus # (Romeinse god met dubbelprofiel) * Jonge Vos * Jumbo # (koosnaam olifant) * Juno # (Romeinse topgodin) * Kabeljauw * Kalkoen * Kapoen * Karper * Kat * Kater * Kattestaart * Kauw * Keep *


Kenniphaas * Kever * Kibbeling * Kiewit * Kikker * Klapmuts * Kloek * Knijn * Knijnenburg * Kobold # (Germaans sprookjeswezentje) * Koet * Kol # (toverheks) *Kolos # (mythische Griekse gigant) * Konijnendijk * Koolhaas * Koolmees * Kraai * Kraak # (fabuleuze reuzeninktvis) * Krab * Krekel * Kril * Kuiken * Kuit * Kwak * Kwakkel * Kwartel *

Laaf # (inwoner Efteling) * Laga # (noordse watergodin) * Lama * Leda # (koningin in Griekse mythe) * Leeuwerik * Leeuwenkuijl * Leeuwin * Lemming * Lepelaar * Leviathan # (gruwelijk zeemonster) * Lintworm * Luis * Lijster * Made * Mars # (Romeinse oorlogsgod, multi) * Marter * Meerman # (sprookje, multi) * Meerval * Mees * Meeuw * Meivogel * Merel * Mier * Minerva # (Romeinse topgodin) * Moenen # (middeleeuwse  duivel) * Moer * Monster # (multi) * Mossel * Mot * Mouthaan * Mug * Muil * Muis * Mus * Muskiet * Nachtegaal * Nagtegaal * Neet * Nestor # (mythische Griekse eerbiedwaardige grijsaard) * Njord # (noordse zeevaartgod) *

Odin # (noordse oppergod) * Oester * Oger # (Europees mensachtig monster) * Onan # (bijbelse masturbeerder) * Ooievaar * Otterspeer * Otterspoor * Ottervanger * Paardje * Pad * Paling * Palingdood * Pallas # (ook Athene; Grieks/Romeinse godin van kunst en ambacht) * Papegaai * Pekelharing * Pellekaan * Pier * Pieterman * Platje * Plevier * Poedel * Pollux # (Romeinse mythische tweelingbroer van Castor) * Poon * Pop * Pos * Poten * Prus (parkiet) *  Pull (eendje) * Putter * Raaf * Ram * Rammelaar * Rat * Ree * Reiger * Reus # (multi) * Reiger * Rietvink * Rob * Roc # (fabelvogel) * Roek *


Roerdomp * Rog * Rotgans * Rozevink * Rups * Satan # (bijbelse duivel) * Schar * Schelp * Schol * Schutrups * Sibille # (waarzegster) * Siervogel * Sint Nicolaas # (vrijgevige heilige) * Sirene # (Griekse halfgodin: vogel met vrouwenhoofd) * Smient * Snip * Socrates (Griekse wijsgeer) * Specht * Sperwer * Spiering * Spin * Spinnewijn * Spinmuis * Spons * Spook # (enge nachtgeest) * Spreeuw * Stern * Stokvis * Stoorvogel # * Struis * Struisvlugt * Sijs *

Taling * Thor # (noordse dondergod) * Tong * Tor * Torreman * Troll #  (valse Scandinavische dwerg) * Tuimelaar (jonge zeehond) * Uil * Uilenhoed * Uilenreef * Vaars * Varkevisser * Veldhoen * Venus # (Romeinse liefdesgodin) * Vettevogel * Vinkenvleugel * Vlieg * Vliegendehond (vleermuissoort) * Vlinder * Vloo * Vogelvanger * Voshart * Vosjan * Voskuil * Vossegat * Vrijvogel * Wants * Welp * Wezel * Wiek * Wildenbeest * Wolbeer * Wolf (plus 91 samenstellingen met ‘wolf’ waaronder Bierwolf * Schoonewolf * Wolfrat * Wolfjager * Wolfskeel) * Wolvetang * Worm * Wouw * Wulp * Wijting * IJsvogel * Zalm * Zeelt * Zeevalk * Zeus # (Griekse oppergod) * van der Zwaluw * Zwanepol * Zwijnepoel.


Natuur

Bomen, bloemen, planten en struiken waren vruchtbare inspiratie voor naamgevers. Hoewel, echte multinamen zijn schaars.  Absolute topper is de adresnaam Bos met 35.407 en 841 afleidingen van bos/bosch zoals Belderbos * Bosbaan * Bosboom * Boshakker * Boschhacker * Bosklopper * Bosloper * Bosschieter * Bosstad * Bosvogel * Boswinkel * Dennebos * Edelenbos * Gottenbos * Halebos * Hazenbos * Houtenbos * Kiekebos * Krabbenbos * Kwakkenbos * Loverbos * Meibos * Netelenbos * Notebos * Pieplenbosch * Kruidbos/Kruitbos * Spelbos * Spijkerbos * Takkebos * Trimbos * Vorstenbos.

Dan volgt Blom met 14.678 plus 71 samengestelden ( bijv. Boterblom * Distelblom * Gelderblom * Goudsblom * Korenblom (zie ook Joods/gemengde multi's) * (van de/van den/van der) Bosch met 10.941 * Stam met 9.402 * (van/van den/van der) Boom met 7.649 en 217 samenstellingen met 'boom' * Hulst met 3.646 incl. uiteraard de uit het gelijknamige stadje afkomstige geslachten * Braam (3.112) * Bloem (2.988) met 63 samengestelden (zoals Bloemist * Bloemrijk * Bloemscheer * Bloemzaad * Bloemenkolk * Boterbloem * Heibloem * Koningsbloem) * Steen (1.410 plus 253 samenstellingen (zoals Baksteen * Dobbelsteen * Drupsteen * Steenbakker * Steenhard * Steenkist) * Struik (2.150) * Spruit (2.057) * Tak (1.579) * Mos (1.371) * Neuteboom (1.244).


Onze lijst is: Acer * Alsem * Balsemien * Bast * Berk * Beereboom * Belboom * Bereklauw * Berkenpies *  Beuk * Bierboom * Blad * Bladergroen * Bloemenkolk * Bloemrijk * Bloesem * Blijboom * Bolleboom * Boomsluiter * Borsboom * Bosboom * Braambosch * Broodboom * Busboom * Ceder * Cederboom * Dadel * Den * Dennenboom * Dennendal * Dikkeboom * Doornhaag * Dopheide * Dorreboom * Eikeboom (plus 28 samenstellingen met 'eik' zoals Eikel * Eikenbroek * Eikhout * Eikmans * Eikmeier * Steeneik) * Els * Es * Esseboom * Essenstam * Ganseboom * Graanboom * Groeneboom * Haalboom * Haasnoot * Hagebeuk * Hakeboom * Halvemaan * Hazelaar * Hazelnoot * Hazenboom * Hederik * Hei * Hoenderboom * Hogenboom * Holleboom * Hoolboom *

Hout (plus vele samenstellingen met 'hout' (zoals Beukenhout * Cederhout * Dikhout * Dorhout * Droeshout * Ebbenhout * Houtakkers * Houtappel * Houtekamer * Houtepen * Houtgraaf * Houthakker * Houthooft * Houthuis * Houtkruijer * Houttekier * Houttuin * Houtvester * Houtwipper * Houtzager * Kersenhout * Kneppelhout * Kromhout * Langhout * Moerenhout * Nagelhout * Noothout * Rondhout * Oothout * Schiebelhout * Soethout * Spiekhout * Varenhout * Weekhout * Zuurhout) *


van de Iepenhaage * Karseboom * Kastanje * Katje * Kerseboom * Kleinbloesem * Klis * Koerboom * Korrelboom * Kroos * Kruid  * Kruysboom * Kurk * Kwekkeboom * Laurier * Lelie * Lelieveld * Letterboom * Linde * Lindeblad * Lindeboom * Lis * Loof * Loot * Maneschijn * Mansoor * Meiboom * Meidoorn * Mispelblom * Netel * Nimmerdor * Noot * Notenboom * Neuteboom * Onderdelinden * Oranjeboom * Overdelinde * Palmboom * Palmtak * Pepernoot * Peppel * Plant * Plantsoen * Pluim * Popelier * Potappel * Pijnappel * Roos * Roosenschoon * Rozen * Rozenboom * Rozenstraten * Rozenstruik * Schors * Sinaasappel * Stek * Rozenstruik * Salie * Schoonboom * Schors * Schuddeboom * Slagboom * Sparreboom * Sparretak * Sprank * Spruit * Stamper * Stengel * Stokroos * Storteboom * Stuifmeel * Takkebos * Theeboom * Tros * Tweeboom * Tulp * Veldboom * Vlasbloem * Vlier * Vrucht * Vijgeboom * Waterhout * Wier * Wiet * van de Winterzon * Zeverboom * Zomervrucht.