Bijzondere Achternamen
'Digitaal Erfgoed'

Vechten en Varen

 

 

Vechten en Varen

Militair

Het waarschijnlijke nageslacht van de gevierde vaderlandse held (‘dan liever de lucht in’) luitenant ter zee Jan van Speijk telde in 1947 nog vier personen en in 2007 nul. De in de Javazee tegen Japan in 1942 gesneuvelde schout-bij-nacht (‘ik val aan: volg mij’) Karel Doorman heeft daarentegen nu 220 naamgenoten. Multi’s zijn Krijgsman (3.311) * (van der) Pijl (man) met 3.196 * (de) Krijger (2.458) * Admiraal (2.151) * (van der) Bom (1.887) * Kruit (1.631) * Piek (1.469) *  Commandeur (1.360) * Rebel (1.306) en Majoor (1.173). 


Onze oogst van kleine namen valt tegen. Merkwaardig - minder strijdlustig dan de grote Europese naties had onze republiek zich nooit van de Spanjaard vrijgevochten. De familienaamgevingsgolf was kennelijk al ouder. 

Armee * Braafhart * Buit * Bunker * Campagne * Citadel * Compagnie * Dapper * Dienst * Doel * Eereveld * Fort * Garde * Gehoorzaam * Gendarme * Generaal * Genie * Getrouw * Glorie * Granaat * Held * Helm * Hero * Huurling * Kader * Kameraad * Kanon * Kapitein * Kardoes * Kloek * Koelbloed * Kogel * Kommandeur * Kornet * Korporaal * Kruit * Krijgsheld * Lader * Leger * Lijk * Maarschalk * Macht * Marine * Militie * Moed * Moedig * Moreel * Mortier * Muiter * Officier * Oorlog * Overste * Patroon * Patroulje * Piket * Provoost * Raket * Rang * Roof * Roem * Schiet * Schildwacht * Schroot * Schutter * Sergeant/Sargeant  * Slag * Soldaat * Ritmeester * Staf * Stelling * Stormen * Strijd * Strijder * Strijdhaftig *  Stuk (geschut) * Tank * Trouw * Vechter/Vegter * Veldheer * Veldslag * te Velde * Verwoest * Victorie * Vrede * Waakzaam * Wachtmeester * Wakker * Wedde * Weerstand.


En van de oorlogen van vroeger - afgezien van multi’s als (de/van der) Bijl met 8.235 en afleidingen als Botbijl en Hakbijl * Piek met 1.468 * (van der) Pijl met 2.965 * Spies met 1.467 * Kasteel (met 9 afleidingen 1.140)  - Armborst * Banier * Bazuin * Beukelaar (slagwapen) * Blaaspijp * Bolwerk * Boog * Boogschutter * Bres * Buit * Bussemaker/ Bosgieter (o.a. Kanongieter) * Castelen * Degen * Dolk * Fierenbras (sterke arm) * Fuselier * Geus (plus 23 afgeleiden) * Harnas * Heraut * Hoezee * Kartouw (kanon) * Kasteel * Kling * Knots * Kogeldans * Kogelmaker * Kruitwagen * Krijgh * Kuras * Lans * Lont * Margadant (uit het Duitse Marckadant = marketenter) * Mineur * Musketier * Onverzaagt * Rampart * Rijpaard * Sabel * Schans * Schansman * Schietgat * Schildknecht * Snaphaan * Springbom * Stouthard * Tamboer * Trommel * Trompetter * Tros * Weergang * Vaandrager * Vendel * Vendrig * Viking * Vuurpijl * Zwaard * Zwaardveger


Nautisch

De supermulti is (de)Visser/Visscher die met 61.218 aanwezigen in de Toptien Achternamen zit.  Voor de hand liggen verder Schipper(s) met 15.629 * van der Veer incl. afgeleiden met 10.634 * (van der) Sluis/Sluijs en Versluis (8.080) * (van/van der) Zee (6.180) * Veerman (4.470) * Boot (4.266) * Buis # (3.439) * Nauta (2.802, van Schipper) * Wind (2.519) * (van der) Schuit/Schuyt (2.400) * Bootsma (1.866) * Kaptein (1.819) * Zeeman (1.781) * Maat (1.718) * Mast (1.695) * (van den) Anker (1.665) * Baak (1.310) en Stuurman (1.113). Ons lijstje is merkwaardig kort – de naamgeving was blijkbaar haast voltooid toen we grootscheeps ter koopvaardij voeren. De pakweg 40 scheepstypes uit de zeilvaart zijn aangeduid met #. Verder veel scheepstermen, de meeste kort – recht door zee als de orders aan boord:


Aak # * Angevaren * in 't Anker * Ankersmid * Avery * Bakboord * Baken * Ballast * Bark # * Barkas # * Bezaan * Blazer # * Boeg * Boei * Bolder * Bom # * Bootsgezel * Bootsman * Botter # * Brander # * Breeuwer * Breeuwsma * Brik # * Bun * Bijdemast * Clipper # * Compas * Constapel/Constabel/Konstapel (scheepsartillerist) * Dek * Doft * Dok * Dregger * Drijfhout * Duiker * Dunnewind * Fok * Fluit # * Fust # * Gaffel * Gondel * Grundel # * Gijpen * Hagenaar # * Haven * Havenstroom * Hek * Hengst # * Hens * Heude # * Hoogaars # * Hoosman * Houdewind * Hulk # * Jol * Kaag #  * Kaan # * Kaaij * Kabel * Kano * Kaper * Kajuiter * Keen # * Kempenaar # * Keulenaar # * Kiel * Kits * Klipper # * Kloet * Kluiver * Kof # * Kog # * Kotter # * Kraak # * Kruisen * Kuip * Kust * Kwak # * Laveren * Lek * Lenzen * Loef * Leuver * Lichter * Loef * Loods * Logger * Lijn * Matroos * Mui * Net *


Onderwater * Otter # * Overtoom * Pampus * Pinas # * Pink # * Plat # * Plecht * Pleit # * Plomp # * Poldervaart * Pont * Ponton * Poon # * Pot # * Praamsma * Pui # * Punter # * Rak * Reder * Ree * Reede * Reef * Regtdoorzee * Riem * Roef * Roer * Ruim * Scheepbouwer * Scheepvaart * van ’t Schip * Schipaanboord * Schipma * Schipperrijn * Schipperen * Schoener # * Schokker # * Schoot * Schouw # * Schuitema * Schuitemaker * Schuitevoerder * Schuitvlot # * Sein * Sleper * Sloep * Smak # * Snik # * Spits # * Spriet * Springvloed * Steiger * Steven * Stormen * Stroom * Stuwer * Tanker * Tros * Uitzetter (beroep in zeevisserij) * Vaart * Val * Veer * Visserman * Vlag * Vlet * Vletter * Vloed * Vlot * Vlotman * Voordewind * Wal * te Walvaart * Want * Waterman * Werf * Wimpel * Zeefuik * Zeekant * Zeestraten * Zeevaarder * Zeevaert * Zeiler * Zeilstra * Zinken * Zwaard * Zwemmer.