Bijzondere Achternamen
'Digitaal Erfgoed'

Bijnamen. De lijst

Surinaamse namen. Uit 1863. In Nederland. Vrije niet-blanken vòòr 1863


Jezelf beroemen op een mooie eigenschap - in de huidige betekenis van het woord - en die met je achternaam uitdragen? Dan heb je het bijzonder goed met jezelf getroffen. Toch lijkt het eerder op een welverdiende bijnaam waaronder je in de omgang bekend stond, die je dus maar in 1811 als achternaam nam. Evenzo in minder gunstige gevallen van fysiek, karakter, gedrag of gewoonte. Omschrijvingen van opvallend alcoholgebruik vallen daarbij op.

Zo lijkt me dat onze absolute topnaam de Jong (83.782) en de Jonge (13.989), de Groot (36.032) en Groot (9.239), Klein (7.932) en Kleine (1.734), den Ouden (4.562) en Oud (1.953) oorspronkelijk populaire bijnamen waren.  

Er waren ook uithangborden zoals bij een herberg (de) Kroon met 11.081 naamdragers en bij een Arts met 6.995. Waarna Baas met 6.266. Dan zijn er voortreffelijken als (de) Sterk(en) met 6.540 * (van den) Top met 4.004 * (de) Rijk met 3.839 * Snel met 3.837 * (de) Goede met 3.038 * Vrolijk (2.981) * Maat (2.718) * Mens/Mensen/van Mensch met 2.181 * Nobel met 1.603 * Geluk met 1.549 * Leeflang met 1.482 * Vriend met 1.399 en Fortuin/Fortuijn/Fortuyn met 1.312.


Met dank aan Leendert Brouwer (/Bronnen/de Naammythe van Napoleon): bijnamen die in 1811 als achternaam werden vastgesteld. Niet meer in Nederland aanwezige namen kregen #: Avontuur * Drinkuitsma # * De Eerste # * Eensaam # * Geldeloos # * Goedemoed * Krupeltie * Kruipeltje # * Manweg * Loopweg # * Ongeluk # * Onverwagt * Pottjebier # * Regtop * Saterdag (vondeling) * Seldenthuis * Soveele # * Vrolijk (multi) * Waf # * Welvaart * Zondergeld * 

Ik selecteerde ook, uit bestaande namen. Soms op een vermoeden, dus ik kan me vergissen.

De lijst                  

Aandacht * Aanraad * Adel * Allegro * Alles * Amiabel * Animo * Arendneef * Artist * Barrevoets * Belinfante (it. mooi kind ) * Benedetti (it. gezegenden) * Benvenuto (it. welkom) * den Beste * Bestebreurtje * Bestebroer * Bestekind * Besteman * Bestman * Beter * Blind * Blindeling * Blokker (volijverige leerling) * Bolle * Bonthond * Braspot * Breekpot * Broermijn * Broertjes * Broodwinder * Broodwinner * Brooshoofd * Brullemans * Bruurmijn * Buitelaar * Burgerman * Buur *

Dame * Dapper * Denker * Deurwaarder * Dichter * Diepgrond * Dikbier * Dikmans * Dobbel * Dobbelsteen * Dollevoet * Dommekracht * Dribbel * Drieling * Driest * Drinkenburg * Dronk * Duel * Duin * Duistermaat * Dulle * Dullemans * Dumkopf * Duurkoop * Dwars *

Edelbloedt * Edelbroek * Edelenbos * Eenling * Eersteling * den Eerzamen * Eigenbrood * Eigenhuis * Eigenraam * Evenblij * Evendik * Evenwel * van der Feest * Fiermans * Fikkie * Fiks * Fit * uit de Fles * Flinkert * Fluiter * de Frankrijker * Fluks * Fors * Fraai * Fris * Frishart * Frons * Fijneman * Fijnheer * Gabbert * Gauw * Gein * Geldmaker * Geldman * Geleerd * Gelijk * Geneugelijk * van Geneugten * Genie * Gevoel * Gewin * Gezel * Gezelschap * Gil * van Gisteren * Goed (met nog 95 samenstellingen, o.a. Goedejohan * Goedemoed * Goedgebuur * Goedgeluk * Goedgezelschap * Goedhals * Goedheer * Goedigebuur * Goedjaar * Goedknecht * Goedmakers * Goedvolk * Goedvriend * Goeneef) *

de Gids * Glunder * Gompel (bochel) * Goudeketting * Goudschaal * Goudswaard * Gouwentak * Groos (trots) * Groosmuller * Groothand * Grootkop * Groteclaes * Grotendorst * Grijpmoed * Gul * Guldenaar * Guldenarm * Guldentong * Gunst * Halfhuid * Hardebol * Handigman * Hangjas * Hangoor * Hardlooper * van Harte * Hartewieg * Hautvast * Hebbes * Help * Heren * Hoeder * Hollevoet * Hoofs * Hoogmoed * Hos * Huiswaard *

* Iets * Ietswaart * Imandt * Indeherberge * Janbroers * Joanknecht * Johanknegt * Jolijt * Jongbloed * Jongejeugd * Jongenelis * Jongkind * Jonkheid * Jozefzoon * Juist * Kakebeen * Keerweer (komt altijd terug) * Kek * Kennis * Keurig * Keuvelaar * Kien * Kind * der Kinderen * Kinderman * Kleinendorst * Kleinmoedig * Kleinpenning * Klusman * Knap * Knapper * Knevelbaard * Knieriem * Knies * Knokker * Knooihuizen * Knus * Kompaan * Konkel * Koppelaar * Kortzorg * Kousbroek *

* Kostelijk * Kostwinder * Kracht * Kreukniet * Krombeen * de Kwaadsteniet * Lach * Lachniet * Lalleman * Landvreugd * Langbeen *  Langoor * Leeraar * Leeuwenhart * Lenig * Leuker *  Leidsman * Lesgever * Leuker * Levendig * Levenswaard * Lichtvoet * Liefaard * Liefbroer * Lievendag * Liever * Lof * Loffelijk * Lol * Lombard (bank van lening) * Luchtigheid * Luttel (weinig) * Lijmpot *

Magermans * de Magtige * Makker * Mammie * Mank * Meelkop * Meesterman * Melkpot * Mensen * Mentor * Metdepenningen * de Milde  * Mizee * Moederzoon * Moeke * Moeilijker * Mooibroek * Mooyekind * Moraal * Moreel * Mouthaan (stevige bierdrinker) *  Muse * Naber * Nabuurs * Natkiel * Neef * Netjes * Niemandsverdriet *  Niettreuren * Niemant * van Nimmerdor * van de Nobelen * Noest * Nooitrust * Nuchter * Nuttig * Oel * Oeleman * Omzigtig * Omtzigt * Onbehauen * Onverwacht * Oom * Opstraat * Oudendag * Oudgenoeg * Overal *

* Pakbier * Pappie * te Pas * Pasmooi * Peetoom * Persoon * Peterbroers * Pierneef * Platvoet * Plezier * Plukkeroos * Poggenklaas * Politiek * Praal * Praalder * Pracht * Pret * Prima * Primus * Pronker * Proper * Pruik * Prus * Puur * Quaadman * de Quaadtseniet * Quackelbeen * Quackelman * Quacklaar * Quagebeur * Quakkelaar *

Raadgeefs * Rap *  Redelijk * Redelijkheid * Regeer * Regtdoorzee * Rokebrand * Roodbeen * Roodvoets * Ruig *  Rustwat * Rijk * Rijkelijkhuizen * Rijker * Rijkmans * Rijkevorst * Rijzig *  Scheefhals * Scherp * Schoonejans * Schoonkind * Schor * Schrander * Schutrups * Secuur/Sekuur * Sforza (sterk) * Sieraad * Slenter * Slok * Slokker * Slooper * Smijter * Sneeuwloper * Snijdood * Speelpenning * Speksnijder (zonderling) * Sportman * Spring in 't Veld * Stutvoet * Tante * Teerling (dobbelsteen) * Testagrosso (it. groot hoofd) * Temmen *  Thuis * Tof * Topper * Troost * Trooster * Trots * Trouwborst * Tweeling *

* Uit de Fles * Vanderfeesten * Veelwaard * Verheugd * Verstand * de Vette * Vetter * Victorie * Vlot * Vlug * Vlijt * de Voogd * Voorrecht * Vrede * Vredevoogt * Vreedzaam * Vroegop * Vroegrijk * Vrolijk * Vrij * Vrijbloed * Vrijheid * Vrijmens * Vrijvogel * Waaghals * Wakker * Wakkerman * Wandelaar *  van Weelde * Welbedacht * Welbedankt * Welvaart * Welzoet * Welzijn * Werelds * Wiebel * Wiegeraad * Willemzoon * Willemzorg * Winner * Wonderman * Wijdekop * Wijs * Wijzer * van 't Zelfde * Zoet * Zonderdank * Zwager * Zwarthoed *

Surinaamse namen


Bij de wettelijke vrijmaking van 47.000 kregen tot slaaf gemaakte, van oorsprong Afrikaanse, mensen in Suriname en de Antillen door hun ex-eigenaar een achternaam 'toegewezen'. Dat was eeuwen te laat en ze hadden er zelf geen zeggenschap in! In dat jaar bestond toch al 28 % van de niet-blanke Surinaamse bevolking uit eerder vrijgemaakten - waarvan sommigen zelf slaven hielden (zie /Bronnen, Neslo). Er werd daar in juli 1863 drie dagen uitbundig feestgevierd, met optochten, partijen en kerkdiensten.   

De naam mocht niet aanstootgevend of bespottelijk zijn. Bestaande Nederlandse namen mochten ook niet, maar bestonden al wel. Namelijk van vrijgemaakten vóór 1863 die dezelfde naam als hun ex-eigenaar kregen. Voorbeelden: Beyer * Boreel * de Brauw * Coenders * Hamerslag * Hoop * Kiers * van der Meer * Lasonder * Lunenberg * Raas * Reus * Rook * Riem * Roemer * Rotgans * Saak * Sloof * Sloos * Sukkel * Teerling * Tevreden * Timmers * Touwslager * Veldhoen * de Vries * Vijgeboom * Weltevreden * van de Vijver * Wildeman * Winter * Wolff * Zomer. 

In 1863 verzonnen veel naamgevers betekenisloze woordcombinaties originele fantasienamen. Het getuigt van taalkundig talent en dus is het (zelfs naamkundig) jammer dat veel geslachtsnamen zijn verdwenen. Soms door toevoeging of weglating aan een bestaand woord. Leuke puzzel!

Zoals in Blijtschap * Bootervloot * Boulange * Brouwn * Bijderhand * Bijtel * Codfried * Consant (consent) * Contan * Cijffer * Daterland * Devreden * Dinaar * Doelwijt * Dolhof * Droessem * Eendbogel * Eiloof * Evenzwaard * Faarwell * Frabriek * Garnaat * Gedul * Gesond * Goddin * Goordon * de Graav * Grenzland * Handlager * Hansome * Heenzaam * Hiasinte * Hoofman * Hoogliet (hooglied) * Hooiberd *

Kaarsbaan * Kamel * Kilkspaan * van Knobbelsdorf * Knusselaar * Kraakbaar * Laatbak * Loodpot (potlood?) * Lubliek * Ludwigshaven * Luitnend (luitenant?) * Lutther * Lijpzig (Leipzig?) * Matrese (maitresse?) * Mokkum * Nakbet (macbeth?) * Obbenheimer (Oppenheimer) * Oferweg * Ondaan * Palentijn * Pasport * Peimboom * Radgever * Roesbaan * Rolfast * Rijsenbrij * Soetsdijk * Tijfel (twijfel?) * Vleitig * Vrutaal (brutaal?) * Waalzaam * Werkzam * Wallerlei * IJbrig (ijverig?).

Een andere vervorming was de omdraaiing door de naamgever van de eigen naam of een woord. Zoals Nodnarb van Brandon komt - je weet 't pas als je het door hebt: 

Aton/Nota * Arrapal/Laparra * Atiuqsem/Mesquita * Boksteen/Steenbok * Eernav/van Ree * Derveld/van der Veld * Ekniv/Vincke * Essed/Dessee * Efnik/Vincke * Floduur/Ruudolf * Fonca/de Fonseca * Greb en Grep/Berg * Grebnijw/Wijnberg * Kalop/Polak * Kenswil/Wilkens * Klak/kalk * Labad/Labadio * Lank/Knal * Lams/Smal * Lede/Edel * Leem/Meel * Leinard/Daniel * Lens/Snel * Letnom/Montel? * Lier/Riel * Lionaar/Lionarons * Lobs/Bols * Lots/Stol * Lug/Gul * Madretsma/Amsterdam * Mijnals/Salmijn * Nedron/Norden * van Negreb/van Bergen *

Nelom/Molen * Neslo/Olsen (?) * Netteb/Betten * Nielo/O' Niel * Nosmas/Samson * Nosmoth/Thomson (?) * Ran/Nar * Rednas/Sander * Reemnet/ten Meer * Reggod/Dogger * Rellumen/Muller * /Rendrag/Garden * Renmorb/Bromner * Retzus/Suzter * Raan/Naar * Remark en Renal/Kramsl * Retzus/Suzter? * Reyeg/Geyer * Rhemrev/Vermehr (niet Surinaams maar uit Indonesië) * Riem/Mier * Roog/Goor * Rook/Koor * Room/Moor * Sok/Kos * Stopkeerb/Breekpot * Sijw/Wijs * Tuinfort/Fortuin * Vonsee/de Fonseca * Vriesde/de Vries *

Er zijn prachtige tongstruikelaars bij, maar de mooiste blijft toch Tdlohreg/Gerholdt.

Deze namen zijn gevonden door eigen onderzoek in /Surinaamse Plantages/Familienamen 1863. Daarnaast dank aan Maarten van der Meer, de namenfluisteraar (zie /Bronnen). Onvolledig - er wordt nog aan gewerkt - en ik hoop op lezersmailtjes. Sommige namen getuigen van waargenomen karaktereigenschappen met een serieuze of juist luchthartige instelling van de ontvanger van de naam.

We noemen eerst een aantal Surinaamse en Antilliaanse achternamen uit 1863 die in Nederland in 2007 niet (meer) voorkwamen. Maar in het thuisland natuurlijk kunnen voortbestaan. In de tekstcontrole van google staat pakweg tweederde van die woorden onderstreept als niet bestaand; het zijn dus wel degelijk originele nieuwvormen.

Aallo * Achtzaam * Akeldam * Alkoof * Alleen * Allenis * Altref * Arabilok * Archibald * Armenveld * Armoed * Armtor *

Badhuis * Babels * Babrak * Baiass * Bakstag * Ballub * Bandrager * Bandy * Barsteen * Bedderoef * Beerneut * Bejaard * Bekoorlijk * Berening * Berkleef * Bevallig * Bietrauw * Bifrost * Billijkerwijs * Blazoen * Bleef * Bleksmet * Blellok * Bliktang * Bloedkoraal * Bloemtuin * Bloemoord * Bloesem * Blufpand * Blunder * Blut * Blijdschap * Boeksluit * Boerleider * Boezelaar * Boker * Bokkenlast * Booflaar * Boschrand * Boshrijs * Bothol * Braafst * Braklip * Bramsteng * Brando * Brave * Broederhoop * Broknost * Broksel * Buitenzorg *

Cabbage * Cabauw * Canus * Carolinas  wil * Casino * Cassefas IJver * Cassier * Castorijn * Catspole * Cavia * Cavor * Ceder * Cement * Charwin * Chifrum * Chocola * Cider * Cobens * Condor * Connectie * Coornhert * Crookstand * Curiel * Cycloop *

Dadelkern * Dalbruis * Dalstomp * Damoer * Dankhemel * Dante * Demidaf * Demmes * Distiller * Dossenburg * Doverslot * Draalbaan * Draagbank * Draaihoef * Draaykolk * Drakenland * Drebel * Dreg * Dreks * Drempelstam * Drilten * Duigelaar * Dunkaan * Dunsel * Dijn * Eemrust * Eikloon * Eikenkroon * Ekendam * Ekselbaan * Epser * Fakel * Fanfondel * Ferm * Fingaar * Flesje * Flom * Florius * Fruchtenstein *

Gala * Ganzenbloem * Gapijn * Garbal * Garft * Gaar * Gaslamp * Gevaar * Gewijd * Gieterman * Gimp * Goedbloed * Goedgedrag * Goedig * Goedknecht * Goedlijk * Goedvolk * Goedwil * Goudvink * Goudvisch * Grasboker * Grashalm * Grasmand * Gratiaan * Groenhuid * Grommer * Grondtoon * Grijsbaard * Gunker * Gijlhuijs *

Haankast * Haarlamp * Haartloof * Halfids * Hamervast * Hamspruit * Hanbek * Handlanger * Haperzoon * Harbis * Haringcarspel * Harteweide * Hartus * Harum * Hasselnook * Haverblast * Heerendik * Heesenwil * Hefboom * Helbardier * Herdenluit * Herthoven * Himmie * Hoekstrand * Hofnar * Hofpot * Hofstraak * Hofvrucht * Hogshead (varkenskop) * Hokkenstein * Hokkerbijn * Hokstam * Holwijn * Hompakker * Hongerbron * Hoogtoon * Hooplot * Hoorwitt * Hordenlei * Hothleuf * Houtzerk * Huidevrouw * Huidspier * Huisloop * Humreis * Hurlbot * Hygenius *

Imtoorn * Jaklijn * Jan Baas * Jantonius * Jarig * Jasbrui * Jederik * Jeugdig * Jimmin * Jobel * Jogton * Jondson * Jonkel *

Kaapstand * Kalfblad * Kameel * Kampvechter * Kaneelhart * Kantbrein * Kapitaal * Kappendraf * Kareldijk * Karmijn * Karnaar * Kartets * Kennie * Kieserit * Kintoo * Klapperbaan * Klikspaan * Klinknagel * Klipvisch * Kloofmes * Klopstok * Knipman * Knipperdol * Koddig * Kolenschop * Kommervol * Koningerust * Koningsgift * Koolstof * Kostwachter * Koudraat * Krisis * Kusdom * Kwienstoon *

Laarhoop * Ladnijt * Lakmoes * Landdagen * Landkoer * Landvreugd * Langhoorn * Langzaam * Lantnaar * Lapes * Lattel * Lavater * Leeftogt * Leem * Leenbrij * Leerdam * Leerzaam * Leeuwenkuil * Lekdaal * Lesp * Letterdragt * Libigiheim * Liebreich * Liefdadig * Linkerlang * Linkol * Lionaar * Lippenvelt * Listan * Maalstroom * Loepert * Loffelijk * Lokus * Lommerkoel * Loonhuit * Loerenstein *  Lorre * Luchthoef * Lustrust * Lijden * Lijder * Lijfkorf *

Maandlof * Maanvink * Madelief * Mankhoef * Marmerhorst * Matador * Mierheuvel * Minderzorg * Meelbloem * Meikrab * Meinzak * Mieskerk * Mimmers * Mirtboom * Moddermans * Molensteen * Mollendragt * Monutoor * Mijnhoop *

Naarl * Nachtschoone (!) * Nagelbob * Naharen * Naldo * Nanes * Nederig * Neide * Neunes * Neusberg * Nevenman * Niettegelooven * Nieuwspijt * Nimmer * Noodhaven * Nooitmeer * Nooitverwacht * Noop * Noothals * Notterlijn * Nowijl * Nutmeg *

Obles * Oceaan * Olieveld * Ommel * Onderzuil * Onbezorgt * Onderwerping * Onkruid * Oorzaam * Orgelbaas * Orgelzang * Orphan * Otterhank * Ouderdom * Ouderstam * Ouderzorg * Oudhuijzen geslacht * Ouderdom * Oestman * Oost-Vriesland * Overwin *

Paraas * Parelvaart * Parterre * Pausdom *  Perseverance * Peuterman * Piekenier * Pietermaai * Pietzeker * Piklien * Pitloons * Plaks * Plesbeek * Poedelkap * Poesje * Poffertje * Pompelmoes * Pompeus * Pongsi * Posluk * Posthaak * Potaarde * Praattenstein * Prespomp * Pretterman * Proefstand * Pruikens * Pufflijk * Puin * Pummel * Pijpekop * Pijphoorn * Pijpus *

Quaman * Quest * Quolivar * Raadres * Radders * Ramkast * Rasop * Ravelijn * Redmount * Reeak * Reebok * ReefReeman * Reeshaak * Regwas * Reisbol * Reukel * Reuspel * Ricardo * Rietpijl * Rieskijn * Rintol* Roblek * Rodin * Rompan * Ronsel * Roowaal * Roppels * Rotterhuis * Rotskap * Rotvang * Rouwhof * Rozijntje * Ruimzigt * Ruithoek * Runhoop * Rupselo * Rustoord * Rustdag * Rijnspoor * Rijtenberg *

Sadelijn * Saliestam * Samso * Santbeen * Saphijn * Sarie * Sarius * Sasser * Schalmei * Schalijk * Scheerlist * Schenderhans * Schimp * Schoonebloem * Schraalstein * Sikkelstein * Sinist * Sipband * Sjobar * Skeek * Skot * Slaag * Slaar * Sleursburg * Slopmans * Slory * Sluigens * van SluisSluis * Sluisdraad * Sluit * Slijngard * Smeeg * Snavel * Snellenstam *

Sneloever * Snerpenbek * Snuffelaar * Soesma * Soldij * Spaarbank * Spaarzaam * Statig * Steenbrok * Steenburger * Steengroeve * Sterling * Stierbosch * Stinbok * Stoklans * Stompvlies * Stoomvat * Stotters * Straalbast * Strandvond (een vondeling?) * Stroef * Stijfzant * Stijgeren * Sijlsteen * Sijlvester *

Tafelboom * Taffenberg * Takolm * Tarkoel * Tarp * Teenendaal * Telgt * Tempelier * Tevreden * Theep * Tippelskerken * Tinkuil * Tjalk * Titel * Toekomst * Toestel * Tomkant * TomsinVrolic * Traagheid * Traviaat * Treenhorst * Treurwilg * Troebel * Troeflat * Trompuis * Trouwhecht * Trustfull * Tuinhaag * Tulpenbol * Twist * Uitgang * Uitkoop * Uitzigt * Ullenbek *

Vaanduim * Vaardig * Vaarwel * Vadsig * Valet * Valeur * Vantrom * Vastbroek* Veelloop * Veira * Veldvlijt * Verrassing * Verstandig * Vertrouw * Vertrouwen * Verwonder * Victoire * Vingpot * Vlammenveld * Vluggerloon * Vlugzang * Vluswijk * Voelwoord * Voelwijk * Voesmaar * Volbloed * Voordeel * Voorgoed * Voorzorg * Vorem * Vorentijd * Vreemdeling * Vreugde * Vrindskap * Vrijdom *

Waakzaam * Walbia * Wedergevonden * Weegsteen * Weerhaas * Weiger * Welfare * Weltzoon * Wenteltrap * Wereld * Wetloof * Wilgenblad * Winterzon * Witbrood * Wolkdreef * Wortellood * Wuite * Wulpsen * Wijderbast * Wijkstraat * Wijnaldum * Wijnhard * Wijs * Wijsman * de Wijze * Wijzer * IJsik * IJsnas * IJzel *

Zaarn * Zachtleven * Zakkenlaag * Zakkerlaag * Zakvas * Zalig * Zalstam * Zandberg * Zandhaas * Zandkoker * Zantnaar * Zarkbaars * Zatbank * Zede * Zeefloop * Zeemos * Zeepblos * Zenderkust * Zesbarg * Zittere * Zoethoudmaar * Zonnebloem * Zonneschijn * Zonnestraal * Zoner * Zording * Zout * Zuilen * Zuinedraf * Zuinig * Zuist * Zwaartekracht * Zweem * Zwellert * Zwierig *


Surinaamse namen in Nederland, die natuurlijk in Suriname en de Antillen ook kunnen voorkomen:

Abensits * de Abreu * Adriaan * Adriana * Adrianus * Alexander * Ambrotius * Amor * van Amson * Andrea * Angela * Angelista * Antonia * Antonio * Apolina * Archibald * Arundel * Asporaat  * Baag * Basaaron * Babel * Babbel * Bacchus * Bade * Badeloe * Badloe * Basfielt * Balsem * Bataaf * Bedaard * Bedacht  * Berghout * Berkleef * Betrouw * Bigiman * Blaaspijp * Bleek * Bliek * Bloemperk * Bloemrijk * Blijde * Blijheid * Boezem * Bonga * Borgia * Bos Verschuur * Bossoe * Bottenbley * Bouterse * Braaf * Braafheid * Brak * Bram * Brandlicht  * Brandveen * den Braven * Breinburg * 

* Brunswijk * Buitenman * Buns * Bunskoek * Burgrust * Burgzorg * Bijnaar * Calander * Caron * Carron * Carrot (peentje) * Charmant * Chocolaad * Cirkel * Claver * Clumper * Content  * Cornelia * Creton * Crisis * Cummingsborg  * Dageraad * Dalia * Dandel * Dankbaar * Dankerlui * Darius * Demidaf * Demmes * Denswil * Depay Y Deugd  * Deugdzaam * Dievendaal * Dikmoet * Dipper * Dompig * Doolhof * Doorson * Doorstam  * Draaibaar * Draling * Drenthe * Drenthen * Dumfries * Dunkaan * Dunsel * Dupper * Duurvoort * Duysker * Dijksteel * Dijkwel *

Eberwijn * Edel * Edeler * Edelheid  * Eendragt  * Eerbaar * Eiloof * Emmes * Engel *  Eustatia * Eustatius * Everduim * Eijk * Fernald * Fikki * Flanegien * Flink * Florin * Flusband  * Foks * Fortuin * Freundlich * Fromage * Fusio * Fijn  * Gaaf * Gargard * Geduld  * Gehoorzaam * Geluk * Genius * Getrouw * de Getrouwe * Gewild * Gezius * Giersthove * Giskus * Glans * Glimmerveen * Glans * Glorie * Goedaard * Goedbloed * Goedgedrag * Goedhart * Goedkoop * Gons *


Grantraan * Grauwde * Gregoor * Groeizaam * Grootfaam * Haakmat * Halfhide * Halfhuid * Haft *Hanssen * de Harde * Hatterman * Havertong * Helberg * Helena * Helstone * Herstel * Hoefdraad * Hoelas * Hoepel * Hofblij * Hofdom * Holband * Holtuin * Hooghart * Houtsnee * Hugoosgift * Huisraad * Huiswoud * Huizen * Huyck * Hurtak *

Janus * Janvier * Jasmin * Jeunesse * Jona * Jordaan * Kabus * Kantoor * Karon * Kibbelaar * Klant * Kappel * Klas * Kletter * Klimsop * Kloek * KLos * Kluivert * Klupsteen * Koel * Koelbloed * Kogeldans * de Kom * Konigferander * Koningsbloem * Koningverdraag * Kootkar *

Kortlang * Kortram * Kortzorg * Kramp * Krekko * Kreupel  * Krind * Kruin * Lachman * Lakwijk * Lamper * Landbrug * Lattig * Laus * Lautoe * Leenhoop * Lepel  * Lepelblad * Leider  * Leuwsha * Lichtveld * Liefde * van Lier * Lightfoot * Limoen  * Loning * Lowland * Lumme * Lustig * Lut * Lijmpot *

Maanster * Maatrijk * Macfell * Macrooy * Maggan * Mammi * Marron * Marten * Martha * Martina * McLeod * Meer * Meerzorg * Moed * Moedig * Molly * Morgenstond * Morsen * Muntslag * Murzius * Mijngeluk * Naarstig * Naas * Naloop * Nederig * Nekrui * Neus * Nikker * Nimmermeer * Noel * Nooitgedacht * Nooitmeer * Nijverman * Obol * Okker * Oliander * Onbezorgd * Ooft * Opperman  * Opstal * Oranjeboom *

Paf * Pampus * Para * Pardon * Pauka * Peerwijk * Peiter * Pekel * Pengel * Penig * Philipszoon * Pimpel * Pit * du Plessis * Pluim  * Pluimert * Prater * Priester * Prins * Profijt * Promes * de Prijker * Puik * Purperhart * Radijs * Redder *  Redout * Rein * Rempel * Remus * Rentenier * Reumel * Rillen * Roebel * Roethof * Rombley * Roosblad  * Rosie * Ruimveld  *




Rubens * Rhuggernaath * Rups * Rustig * Rijkaard * Samson * Sanches * Sandaal * Sanijs * Satijn * Schaars * Schaduw * Scharbaai * Schat * Scheerboom * Smuller * Schoonheid * Seedorf * Sier * Sieraad * Silent * Simpel * Sint Nicolaas * Slim * Slimmerik * Sluisdom * Slijngard * Smaak * Smees * Snaphaan * Sneeuw * Snelleman * Sneller * Sniphout * Soemeer * Spaarman * Spaarpot  * Spanning *

Speelziek * Spits * Spong * Star * Stabij * Stang * Stavast * Ster * Sterkendries * Sterker * Sterkman * Stippel * Stoer * Stouthart * Strauss * Streng * Strenraar  * Strijdhaftig * Stijf * Sultan * Super * Susanna * Sijlvester * Taai *  Tallo * Tam * Tammas * Tans * Tarkoel * Tauwnaar * Teerling * Telting * Tevreden * Tham * Themotus * Thol * Tindal * Tobber * Treurniet * Triebel * Triel * Trolle * Trouw * Trustfull * Tijdmeter *

* Vandaal * Veldwachter * Verbond * Vertrouwd  * Verweg * Vianen * Vinkwolk * Vlieggans * Vlugzang * Vlijtig * Vocht * Vreugde * Vriendjes * Vrolik * Vroom  * Vrijman * Waakzaam * Waarborg * Waarde * Waarheid * Wandelaar * Wasbloem * Waterlander * Wekker * Welgemoed * Weltevreden * Wetloof * Wiet * Wikkeling * Wildeman * Willemzorg * Winter * Wittekoek * Wondel * Wonder * Wonderman * Wijkniet * Wijnalduim * Wijnaldum * Wijngaard * Wijntuin * Wijs * IJsenbruk *

Zada * Zalmijn * Zandwijken * Zarks * Zebeda * Zeen * Zeldenrust * Zerp * van Zichem * Ziener * Zinhagel * Zitvast * Zoest * Zoetekouw * Zoeter * Zoethoudmaar * Zoetigheid * Zomerhof * Zonderzorg * Zorgdrager * Zorgvliet * Zorgvol * Zutte * Zuurdeeg * Zwaaf * Zwier * de Zwijger *

Vrije niet-blanken vòòr 1863

Met dank aan dr. Ellen Neslo voor haar imposante studie Een ongekende elite (zie /Bronnen) over de tussen 1800 en 1863 in Paramaribo en omgeving wonende vrijgemaakte niet-blanken. In 1862 was dat 28 % van de inwoners of 13.310 personen, waaronder ambtenaren, artsen, juristen, kooplieden, plantage-managers en middenstanders. Zij hadden al 'de dierbare Schat des Vrijdoms' verkregen. En soms hielden zij zelf slaven, waarvan een deel hun eigen familieleden konden zijn. Dat was de enige manier om hen vrij te kopen.

Onder de nader onderzochte personen komen tamelijk veel zog. 'van' namen voor, zoals van Elder, van Imthurm, van van Onna enz. De aanduiding duidt op de voormalige eigenaar. Bij de tweede generatie en de naderhand vrijgemaakte familieleden verdwijnt van en wordt de uiteindelijke naam Elder, Imthurm en Onna. Wij noemen wij eerst de namen die

in Nederland niet (meer) voorkomen, maar veelal in Suriname nog wel:

van Amson * Arland * Aulorius * Balduf * Batmann Thornhill * Bouguinon * Bramm Turnez * van den Brenck * Brouwn * Buillap * Bruijnsburg * Cachelen * Colsoul * Comvalius * Daphina van Rocheteau * Desmoutier * van Elder * van Elmpt * Emicke * O Ferrall * Gisius * Gollenstede * Haarlo * van Henkel * Herdegijn * Himmern * van ter Hunnepe * van Knobbelsdorf * Lelkendij * Lenaar * Meinertzhagen * Monsantofils * Mourot * van Negreb * Picorna * van Randamie * Relotius * Rens van Onna * Reyeg * van Roepel * van Sachten * Selder * Slengarde * Stierling * Teeder * Tomeshuizen * Vlijtman * van Voigt * van Wanner * Weyme * IJsdam *  IJvel *

Niet-blanken in Nederland en ook(?) in Suriname:

Arons * van Baak * Bartelink * de Bas * Beck * Bennett * Betten * Blancke * Böhm * Bramm * Brandt * Box * Bulo * Campbell * Caupain * Clemen * Coupijn * Directie * Faverey * Focke * Flu * Gallez * Gillard * Gomperts * Goudman * Gravenberch * Grunberg * Gulje * Heilbron * Houthakker * Jacot * Janson * Kaersenhout * Kenswil * Kerster * Labadie * Leysner * Limes *

van Lobbrecht * Loth * Lugard * Maatstaf * Matroos * van Meerten * Mens * de Mesquita * Nehrkorn * de Montel * Ney * Norden * Oehlers * van Onna * Palthe Wesenhagen * Perie * Polak * Raatgever * de Randamie * Sas * Stuger * Thurkow * Thijm * Vallee * Vanier * van Vogt * Vlier * Wesenhagen * Wiegant * Wildeboer * Zeegelaar * van der Ziel * Zomerman *

Zonder de strikte regels voor wettelijke naamgeving in 1863 gaat het hier om nauwe connecties en uit eigen wil vrijmaken van dierbaren. En dat blijkt ook uit hun namen: bijna allemaal Nederlandse of andere Europese. De eigen familienaam van de ex-eigenaar dus, soms vooraf gegaan door 'van'. Vaak ging het om concubines die weduwe werden of om de gezamenlijke kinderen met de partner. Of om het per testament vrijmaken en nalaten van bezit aan mensen waar de erflater aan was gehecht.