Bijzondere Achternamen
'Digitaal Erfgoed'

Bijnamen

Jezelf beroemen op een mooie eigenschap - in de huidige betekenis van het woord - en die met je achternaam uitdragen? Dan heb je het bijzonder goed met jezelf getroffen. Toch lijkt het eerder op een welverdiende bijnaam, die je omgeving je gaf en je achternaam werd. Of op een uitgeoefend beroep, bijv. blijkend uit een uithangbord. Zoals bij de herbergen (de) Kroon; met 11.081 naamdragers de topper en bij Arts met 6.955 nummer twee. Waarna Baas met 6.266. Dan zijn er voortreffelijken als (de) Sterk(en) met 6.540 * (van den) Top met 4.004 * (de) Rijk met 3.839 * Snel met 3.837 * (de) Goede met 3.038 * Vrolijk (2.981) * Maat (2.718) * Mens/Mensen/van Mensch met 2.181 * Nobel met 1.603 * Geluk met 1.549 * Leeflang met 1.482 * Vriend met 1.399 en Fortuin/Fortuijn/Fortuyn met 1.312.


Met dank aan Leendert Brouwer (/Bronnen/de Naammythe van Napoleon): bijnamen die in 1811 als achternaam werden vastgesteld. Niet in Nederland aanwezige namen kregen #: Avontuur * Drinkuitsma # * De Eerste # * Eensaam # * Geldeloos # * Goedemoed * Krupeltie * Kruipeltje # * Manweg * Loopweg # * Ongeluk # * Onverwagt * Pottjebier # * Regtop * Saterdag (vondeling) * Seldenthuis * Soveele # * Vrolijk (multi) * Waf # * Welvaart * Zondergeld * 


Surinaamse namen

Bij hun wettelijke vrijmaking in 1863 van 47.000 kregen tot slaaf gemaakte, van oorsprong Afrikaanse, mensen in Suriname en de Antillen van hun ex-eigenaar een achternaam 'toegewezen'. Dat was eeuwen te laat en ze hadden er zelf geen zeggenschap in! In dat jaar bestond 28 % van de niet-blanke Surinaamse bevolking uit eerder vrijgemaakten - waarvan sommigen zelf slaven hielden (zie /Bronnen, Neslo).  

Bestaande Nederlandse namen mochten niet, maar in de praktijk viel dat niet te controleren. Dat kan in mijn bronnen nu ook niet, dus zo'n naam kan gelijk luiden aan die van een oernederlands nog bestaand geslacht. Voorbeelden zijn: Boreel * de Brauw * Hamerslag * Kiers * Lasonder * Lunenberg * Raas * Reus * Rook * Riem * Rotgans * Saak * Sloof * Sukkel * Teerling * Tevreden * Touwslager * Veldhoen * Vijgeboom * Weltevreden * Wildeman.  

Veel naamgevers deden hun best om met betekenisloze woordcombinaties originele fantasienamen te verzinnen. Het getuigt van taalkundig talent en alleen al daarom is het jammer dat veel geslachtsnamen zijn verdwenen. Soms werd er gewoon iets aan een bestaand woord toegevoegd of weggelaten, zoals in Bootervloot * Boulange * Bijderhand * Bijtel * Dolhof * Consant (consent) * Contan * Cijffer * Droessem * Eendbogel * Eiloof * Evenzwaard * Faarwell * Frabriek * Garnaat * Gedul * Gesond * Goddin * Goordon * de Graav * Grenzland * Handlager * Hansome * Heenzaam * Hiasinte * Hooiberd * Kaarsbaan * Kamel * Kilkspaan * Knusselaar * Kraakbaar * Laatbak * Lubliek * Ludwigshaven * Luitnend (luitenant?) * Lutther * Lijpzig * Matrese (!) * Mokkum * Obbenheimer (Oppenheimer ) * Oferweg * Ondaan * Palentijn * Pasport * Peimboom * Radgever * Roesbaan * Rolfast * Vleitig * Vrutaal * Waalzaam * Werkzam * Wallerlei * IJbrig.

Er bestond duidelijk nog een andere vervorming: de omdraaing van je eigen naam. Zoals Nodnarb van Brandon komt - je weet 't pas als je het ziet: rare bedenksels:  Aton/Nota * Arrapal/Laparra * Atiuqsem/Mesquita * Eernav/van Ree * Essed/Dessee * Efnik/Vincke * Floduur/Ruudolf * Kalop/Polak * Lank/Knal * Lams/Smal * Lede/Edel * Leem/Meel * Leinard/Daniel * Lens/Snel * Letnom/Montel? * Lier/Riel * Lobs/Bols * Lots/Stol * Lug/Gul * Nedron/Norden * Nelom/Molen * Neslo/Olsen (?) * Netteb/Betten * Nosmas/Samson * Nosmoth/Thomson (?) * Ran/Nar * Rednas/Sander * Reemnet/ten Meer * Reggod/Dogger * Rendrag/Garden * Renmorb/Bromner * Retzus/Suzter * Raan/Naar * Riem/Mier * Roog/Goor * Rook/Koor * Room/Moor * Sok/Kos * Sijw/Wijs enzovoort.

Deze namen zijn gevonden door eigen online onderzoek in Surinaamse Plantages/Familienamen 1863. Daarnaast dank aan Maarten van der Meer, de namenfluisteraar (zie /Bronnen). Onvolledig - er wordt nog aan gewerkt - en ik hoop op lezersmailtjes. Sommige namen getuigen van waargenomen karaktereigenschappen met een serieuze of juist luchthartige instelling van de ontvanger van de naam.

We noemen eerst een aantal Surinaamse en Antilliaanse achternamen die in 1863 ontstonden en in Nederland in 2007 niet (meer) voorkwamen. Maar in het thuisland natuurlijk kunnen voortbestaan. In de NL-tekstcontrole van google staat pakweg tweederde van die woorden onderstreept als niet bestaand, dus zijn dat wel degelijk originele nieuwvormen.

Aallo * Achtzaam * Akeldam * Alkoof * Alleen * Allenis * Altref * Arabilok * Archibald * Armenveld * Armoed * Armtor *

Badhuis * Bedderoef * Beerneut * Bejaard * Bekoorlijk * Berkleef * Bevallig * Billijkerwijs * Blazoen * Bleksmet * Bliktang * Bloedkoraal * Bloemtuin * Bloemoord * Bloesem * Blufpand * Blunder * Blijdschap * Boeksluit * Boerleider * Boezelaar * Booflaar * Boschrand * Bothol * Braafst * Braklip * Bramsteng * Broederhoop * Broknost * Broksel * Buitenzorg *

Cabbage * Cabauw * Canus * Carolinas  wil * Casino * Cassefas IJver * Cassier * Castorijn * Cavia * Cavor * Cement * Charwin * Chifrum * Chocola * Cider * Cobens * Condor * Connectie * Coornhert * Crookstand * Cycloop *

Dadelkern * Dankhemel * Demidaf * Demmes * Distiller * Draalbaan * Draagbank * Draaykolk * Drakenland * Dreks * Drempelstam * Drilten * Duigelaar * Dunkaan * Dunsel * Eemrust * Eikloon * Eikenkroon * Ekendam * Ekselbaan * Epser * Fakel * Fanfondel * Ferm * Fingaar * Flesje * Flom * Florius * Fruchtenstein *

Gala * Ganzenbloem * Gapijn * Garbal * Garft * Gaar * Gaslamp * Gevaar * Gewijd * Gieterman * Gimp * Goedgedrag * Goedig * Goedknecht * Goedlijk * Goedvolk * Goedwil * Goudvink * Goudvisch * Grasboker * Grashalm * Grasmand * Gratiaan * Groenhuid * Grommer * Grondtoon * Grijsbaard * Gunker * Gijlhuijs *

Haankast * Haarlamp * Hamspruit * Haringcarspel * Harteweide * Haartloof * Hamervast * Hasselnook * Haverblast * Helbardier * Herdenluit * Herthoven * Hoekstrand * Hofnar * Hofstraak * Hofvrucht * Hogshead (varkenskop) * Hokkenstein * Hokkerbijn * Holwijn * Hompakker * Hoogtoon * Hooplot * Houtzerk * Huidspier * Hurlbot * Hygenius *

Jaklijn * Jan Baas * Jantonius * Jarig * Jasbrui * Jederik * Jeugdig * Jimmin * Jobel * Jogton * Jondson * Jonkel *

Kaapstand * Kalfblad * Kameel * Kampvechter * Kaneelhart * Kantbrein * Kapitaal * Kappendraf * Kareldijk * Karmijn * Karnaar * Kartets * Kennie * Kieserit * Kintoo * Klapperbaan * Klikspaan * Klinknagel * Klipvisch * Kloofmes * Klopstok * Knipman * Knipperdol * Koddig * Kolenschop * Kommervol * Koningerust * Koningsgift * Koolstof * Kostwachter * Koudraat * Krisis * Kusdom * Kwienstoon *

Laarhoop * Ladnijt * Lakmoes * Landdagen * Landkoer * Landvreugd * Langhoorn * Langzaam * Lantnaar * Lapes * Lattel * Leeftogt * Leem * Leenbrij * Leeuwenkuil * Lekdaal * Lesp * Letterdragt * Libigiheim * Liebreich * Liefdadig * Linkerlang * Linkol * Lionaar * Lippenvelt * Listan * Maalstroom * Loepert * Loffelijk * Lokus * Lommerkoel * Loodpot * Loonhuit * Loerenstein *  Lorre * Luchthoef * Lustrust * Lijden * Lijder * Lijfkorf *

Madelief * Mankhoef * Marmerhorst * Matador * Mierheuvel * Minderzorg * Meelbloem * Meikrab * Mieskerk * Mimmers * Mirtboom * Moddermans * Molensteen * Mollendragt * Mijnhoop *

Naarl * Nachtschoone (!) * Nagelbob * Naharen * Naldo * Nanes * Nederig * Neide * Neunes * Neusberg * Nevenman * Niettegelooven * Nieuwspijt * Nimmer * Noodhaven * Nooitverwacht * Noop * Noothals * Notterlijn * Nowijl * Nutmeg *

Olieveld * Ommel * Onderzuil * Onbezorgt * Onderwerping * Onkruid * Oorzaam * Orgelbaas * Orgelzang * Orphan * Otterhank * Ouderdom * Ouderstam * Ouderzorg * Oudhuijzen geslacht * Ouderdom * Oestman * Oost-Vriesland * Overwin *

Parelvaart * Parterre * Pausdom *  Perseverance * Peuterman * Piekenier * Pietermaai * Pietzeker * Plesbeek * Poedelkap * Poffertje * Pompeus * Praattenstein * Prespomp * Pretterman * Proefstand * Pruikens * Pufflijk * Puin * Pummel * Pijphoorn *

Quaman * Quest * Quolivar * Raadres * Radders * Ramkast * Rasop * Ravelijn * Reeak * Reebok * Reeshaak * Regwas * Reisbol * Reukel * Reuspel * Rietpijl * Rieskijn * Rintol* Roblek * Rodin * Rompan * Ronsel * Roowaal * Roppels * Rotterhuis * Rotskap * Rotvang * Rouwhof * Rozijntje * Ruimzigt * Ruithoek * Runhoop * Rustdag * Rijnspoor * Rijtenberg *

Sadelijn * Saliestam * Samso * Santbeen * Saphijn * Sarie * Sarius * Sasser * Schalmei * Schalijk * Scheerlist * Schenderhans * Schimp * Schraalstein * Sikkelstein * Sinist * Skeek * Skot * Slaag * Sleursburg * Slopmans * Sluigens * Sluisdraad * Slijngard * Smeeg * Snellenstam * Sneloever * Snerpenbek * Snuffelaar * Spaarbank * Spaarzaam * Statig * Steenbrok * Steenburger * Steengroeve * Stierbosch * Stinbok * Stoklans * Stompvlies * Stoomvat * Stotters * Straalbast * Strandvond (een vondeling?) * Stroef * Stijfzant * Stijgeren * Sijlsteen *

Tafelboom * Taffenberg * Takolm * Tarkoel * Tarp * Teenendaal * Tempelier * Tevreden * Theep * Tippelskerken * Toestel * Tomkant * TomsinVrolic * Traagheid * Traviaat * Treenhorst * Treurwilg * Troebel * Troeflat * Trompuis * Trouwhecht * Trustfull * Tuinhaag * Tulpenbol * Twist * Uitgang * Uitkoop * Uitzigt * Ullenbek *

Vaanduim * Vaardig * Vaarwel * Vadsig * Valet * Valeur * Vantrom * Vastbroek* Veelloop * Verrassing * Verstandig * Vertrouw * Vertrouwen * Verwonder * Victoire * Vingpot * Vlammenveld * Vluggerloon * Vlugzang * Voelwoord * Voelwijk * Voesmaar * Volbloed * Voorzorg * Vorem * Vorentijd * Vreemdeling * Vreugde * Vrindskap * Vrijdom *

Waakzaam * Walbia * Wedergevonden * Weegsteen * Weerhaas * Weiger * Welfare * Weltzoon * Wenteltrap * Wereld * Wetloof * Wilgenblad * Winterzon * Witbrood * Wolkdreef * Wortellood * Wulpsen * Wijderbast * Wijkstraat * Wijs * Wijsman * de Wijze * Wijzer *

Zaarn * Zachtleven * Zakkenlaag * Zakkerlaag * Zakvas * Zalig * Zalstam * Zandberg * Zandhaas * Zandkoker * Zantnaar * Zarkbaars * Zatbank * Zeefloop * Zeemos * Zeepblos * Zenderkust * Zesbarg * Zittere * Zoethoudmaar * Zonneschijn * Zonnestraal * Zording * Zout * Zuinedraf * Zuinig * Zuist * Zwaartekracht * Zweem * Zwellert * Zwierig *

Vervolgens de lijst bijnamen

plus met # Surinaamse namen nu in Nederland


NB: de Surinaamse namen hier kunnen natuurlijk ook nog daar bestaan.

Aanraad * Abensits # * Adel * Adriaan # * Adriana # * Adrianus # * Allegro * Alles * Ambrotius # * Amiabel * Amor # * van Amson # * Andrea # * Animo * Archibald # * Artist * Asparaat # * Babbel # * Bacchus # * Balsem # * Bataaf # * Bedaard # * Bedacht # * Belinfante (mooi kind ) * Benedetti (gelukkigen) * Benvenuto (welkom) * Berkleef # * den Beste * Bestebreurtje * Bestebroer * Bestekind * Besteman * Bestman * Beter * Betrouw # *

Bikkel * Bloemperk # * Bloemrijk # * Blokker (ijverige leerling) * Blij * Blijde # * Blijheid * Blijleven * Blits * Boerefijn * Boninfante * Bonus * Borgia # * Bossoe # * Bouwheer * Braaf # * Braafhart * Braafheid # * Brak # * Brandlicht # * den Braven # * Bravo * Breinburg # * Breur * Breurken * Breurtjes * Broerken * Broermijn * Broertjes *

Broodwinder/Broodwinner * Brunswijk # * Bruurmijn * Buitenman # * Buns # * Bunskoek # * Burgerman * Burgrust # * Burgzorg # * Buur * Bijnaar # * Calander # * Caron # * Carron # * Carrot (peentje) # * Charmant # * Cirkel # * Clumper # * Content # * Crisis # * Cummingsborg  # * Dageraad # * Dame * Dankbaar # * Dapper * Demidaf # * Demmes # * Denker * Denswil # * Deugd # * Deugdzaam # * Deurwaarder * Dichter * Dikmoet # * Dipper # * Doelwijt # * Doorson # * Doorstam # * Draaibaar # * Driest * Dulle * Dunkaan # * Dunsel # * Dupper # * Duurkoop * Dwars * Dijksteel # *

Eberwijn # * Edel # * Edelbloedt * Edelbroek * Edelenbos * Edeler # * Edelheid # * Eendragt # * Eerbaar # * den Eerzamen * Eigenbrood * Eigenhuis * Eiloof # * Emmes # * Engel # * Evenblij * Evendik * Evenwel * Everduim # * van der Feest *

Fiermans * Fikki # * Fiks * Fit * Flink # * Flinkert * Florin # * Fluks * Flusband # * Foks # * Fors * Fortuin # * Fraai * Freundlich # * Fris * Frishart * Fromage # * Fusio # * Fijn # * Fijneman * Fijnheer * Gaaf # * Gauw * Geduld # * Gehoorzaam # * Gein * Geldmaker * Geldman * Geleerd * Geluk # * Gelijk * Geneugelijk * van Geneugten * Genie * Genius # * Getrouw # * de Getrouwe # *

Gewild # * Gezel * Gezelschap * Gezius # * Giersthove # * Giskus # * Glimmerveen # * Glans # * Glorie # * Goed (met nog 95 samenstellingen, o.a. Goedaard # * Goedbloed # * Goedejohan * Goedemoed * Goedgebuur * Goedgedrag # * Goedgeluk * Goedgezelschap * Goedhals * Goedhart # * Goedheer * Goedigebuur * Goedjaar * Goedknecht * Goedmakers * Goedkoop # * Goedvolk * Goedvriend * Goeneef) *


de Gids * Glunder * Goudeketting * Goudschaal * Goudswaard * Gouwentak * Grantraan # * Grap * Grauwde # * Gregoor # * Groeizaam # * Groos (trots) * Grootfaam # * Groothand * Grootkop * Gul * Guldenaar * Guldenarm * Guldentong * Gunst *

Haakmat # * Hakbijl # * Handigman * de Harde # * Hardlooper * van Harte * Hartewieg * Havertong # * Heren * Herstel # * Hoeder * Hoelas # * Hoepel # *Hofblij # * Hofdom # * Holband # * Hollevoet * Hoofs * Hooghart # * Hoogmoed * Hospes * Houtsnee # * Hugoosgift # * Huisraad # * Huiswaard * Hurtak #

* Iets * Janus # * Janvier # * Jasmin # * Jeunesse # * Jolijt * Jona # * Jongbloed * Jongejeugd * Jongkind * Jordaan # * Josias * Juist * Kabus # * Kakebeen * Kantoor # * Karon # * Keerweer (komt altijd terug) * Kek * Kennis * Keurig * Kien * der Kinderen * Kinderman * Klak # * Klant # * Kleinmoedig * Kleinpenning * Kletter # * Klimsop # * Kloek # * KLos # * Klupsteen # * Klusman * Knap * Knapper * Knokker * Knooihuizen * Knus * Koel # * Koelbloed # * Kogeldans # * Kompaan * Konigferander # * Koningsbloem # * Koningverdraag # *

Kortlang # * Kortleven * Kortzorg # * Kostelijk * Kostwinder * Kracht * Kramp # * Kras * Krekko # * Kreupel # * Krind # * de Kwaadsteniet * Lach * Lamper # * Landbrug # * Landvreugd * Langbeen * Lattig # * Laus # * Lautoe # * Leenhoop # * Leeraar * Leeuwenhart * Lenig * Lepel # * Lepelblad # * Leuker * Leider # * Leidsman * Lesgever * Leuker * Levendig * Levenswaard * Lichtvoet * Liefaard * Liefbroer * Liefde # * Liever * Limoen # * Lof * Loffelijk * Lol * Lombard (bank van lening) * Lowland # * Lumme # * Lustig # * Lut # * Lijmpot *

Maanster # * Maatrijk # * de Magtige * Makker * Mammi # * Marron # * Meer # * Meerzorg # * Meesterman * Mensen * Mentor * Metdepenningen * de Milde * Moed # * Moedig # * Mooibroek * Mooyekind * Moraal * Moreel * Morgenstond # * Mouthaan (stevige bierdrinker) * Murzius # * Muse * Mijngeluk # *

Naarstig # * Naas # * Naber * Nabuurs * Naloop # * Nederig # * Nekrui # * Netjes * Niemandsverdriet * Nikker # ! * van Nimmerdor * Nimmermeer # * Noest * Nooitgedacht # * Nooitmeer # * Nooitrust * Nuchter * Nuttig * Nijverman # * Obol # * Okker # * Oliander # * Onbezorgd # * Ooft # * Opperman # * Opstal # * Oranjeboom # * Oudendag *

Paf  # * te Pas * Pasmooi * Peerwijk # * Peiter # * Pekel # * Pengel # * Penig # * Persoon * Pimpel # * Pit # * Plezier * Pluim # * Pluimert  # * Politiek * Praal * Pracht * Prater # * Pret * Priester # * Prima * Primus * Prins # * Profijt # * Promes # * Pronker * Proper * de Prijker # * Puik # * Purperhart # * Puur * Raadgeefs * Radijs # * Rap * Redder # * Redelijk * Redelijkheid * Regeer * Rein # * Rempel # * Rentenier # * Reumel # * Rillen # * Roebel # * Roethof # * Roosblad # * Ruimveld # *




Rubens # * Rhuggernaath # * Ruig * Rups # * Rustig # * Rustwat * Rijk * Rijkaard # * Rijkelijkhuizen * Rijker * Rijkmans * Rijkevorst * Rijzig * Sandaal # * Sanijs # * Schaars # * Schaduw # * Scharbaai # * Schat # * Scheefhals * Scherp * Scheerboom # * Smuller # * Schoonheid # * Schoonkind * Schrander * Secuur/Sekuur * Sforza (sterk) * Sier # * Sieraad * Silent # * Simpel # * Slim # * Slimmerik # * Smaak # * Smees # * Snaphaan # * Snelleman # * Sneller # * Sniphout # * Spaarman # * Spaarpot # * Spanning # *

Speelziek # * Spits # * Sportman * Spring in 't Veld * Star # * Stabij # * Stang # * Stavast # * Ster # * Sterkendries # * Sterker # * Sterkman # * Stippel # * Stoer # * Stouthart # * Strauss # * Streng # * Strenraar # * Strijdhaftig # * Stijf # * Super # * Taai # * Tallo # * Tam # * Tammas # * Tans # * Tarkoel # * Tauwnaar # * Teerling # * Temmen * Tevreden # * Themotus # * Thol # * Thuis * Tof * Topper * Treurniet * Triebel # * Triel # * Trolle # * Troost * Trooster * Trots * Trouw # * Trouwborst * Trustfull # * Tijdmeter # *

* Vanderfeesten * Veelwaard * Veldwachter # * Verbond # * Verheugd * Verstand * Vertrouwd # * Verweg # * de Vette * Victorie * Vinkwolk # * Vlieggans # * Vlot * Vlug * Vlijt * Vlijtig # * Vocht # * de Voogd * Voorrecht * Vrede * Vredevoogt * Vreedzaam * Vreugde # * Vriendjes # * Vroegop * Vroegrijk * Vrolik # * Vrolijk * Vroom # * Vrij * Vrijbloed * Vrijheid * Vrijman # * Vrijmens * Waaghals * Waakzaam # * Waarborg # * Waarde # * Waarheid # * Wakker * Wakkerman * Wandelaar # * Wasbloem # * Waterlander # * van Weelde *

Welbedacht * Welbedankt * Welgemoed # * Weltevreden # * Welvaart * Welzoet * Welzijn * Werelds * Wetloof # * Wiegeraad * Wiet # * Wikkeling # * Wildeman # * Willemzorg # * Winner * Wittekoek # * Wondel # * Wonder # * Wonderman # * Wijdekop * Wijkniet # * Wijntuin # * Wijs # * Wijzer *

Zada # * Zalmijn # * Zarks # * Zeen # * Zeldenrust # * van 't Zelfde * Zerp # * van Zichem # * Ziener # * Zinhagel # * Zitvast # * Zoet * Zoetekouw # * Zoeter # * Zoethoudmaar # * Zoetigheid # * Zonderdank * Zonderzorg # * Zorgdrager # * Zorgvliet # * Zorgvol # * Zutte # * Zuurdeeg # * Zwaaf # * Zwier # * de Zwijger # *