Bijzondere Achternamen
'Digitaal Erfgoed'

 

 


De klassieken nagebootst. Latijnse namen zonder afkomstige naam. Onze lijst

Vier eeuwen geleden waren we per hoofd de rijkste Europese natie, maar de Gouden Eeuw was een dun randje - de verschillen in welvaart waren enorm.  We wonnen met huurlegers oorlogen tegen machtige Spaanse, Franse, Engelse en Duitse vorsten. Vluchtelingen en gelukzoekers zochten ons. Vooral Holland (Noord en Zuid), meest uit Vlaanderen en Duitsland maar ook uit Frankrijk, Engeland, Portugal, Spanje en van verder weg. Soms protestantse of joodse asielzoekers die  eigen negotie meebrachten en zich vooral in Amsterdam ontplooiden.

Veel gastarbeiders. Dagloners of tijdelijke contractanten (sorry, zzp-ers) kwamen uit Duitse gewesten te voet aangelopen voor de oogst - de hannekemaaiers. Of voor een contract in nijverheid, koopvaardij, leger, marine. Als meid of knecht in persoonlijke dienst en andere ongeschoolde baantjes die de, om hun bakstenen huizen 'steenrijk' genoemde, Hollanders te min waren. Net als nu. Ze stierven soms in onze strijd ter zee en te land of in Batavia (Djakarta) na een behouden tocht van een half jaar om de kaap de Goede Hoop aan scheurbuik of gemene tropische ziekte. Maar de meeste, in de bloeiende steden van onze tolerante republiek, nuttige blijvers burgerden in. Huwden lokale jongedochters en stichtten een gezin. Of lieten familieleden overkomen - weer net als nu. Zie /Naaste buren voor veel vernederlandste namen.


Helaas ontbreken er bekenden uit onze geschiedenis. Zoals theoloog Jacobus Arminius (< Harmenz 0), twistend over bijbeluitleg met Franciscus Gomaris (< Gommer 21) * schoolmeester Willem Bartjens * hoogleraar geneeskunst Hermanus Boerhaave * veelzijdig intellectueel Dirck Volkertsz Coornhert * polder-ingenieur Nicolaus Cruquius (< Nicolaas Kruik en nu nog Kruuk 32) * onderzeebootpionier Cornelis Drebbel * jurist Hugo Grotius van het recht op vrije zeevaart * klokkengieter Pierre Hemony * soldaten Breda insmokkelende veerman Jan Koppelstok * watergeuskapiteins Willem Lumey en Diederik Sonoy * en wiskundige Willebrord Snellius.

Portugese zeekaarten gappende ontdekkingsreiziger Jan Huigen van Linschoten * gouverneur-generaal VOC Joan Maetsuycker * staatsman Johan van Oldenbarnevelt * atlasuitgever Gerard Mercator * beeldhouwer Artus Quellinus * schilders Hendrick Goltzius, Jan van Scorel en Pieter Saenredam * wetenschapper Simon Stevin * gouverneur van Nieuw Amsterdam (nu New York) Peter Stuyvesant * bioloog Jan Swammerdam * de familienamen van het opzichtig rijke, door Rembrandt ten voeten uit vereeuwigde, prille Amsterdamse echtpaar Oopjen Coppit en Maarten Soolmans verdwenen. Aparte achternamen: ook toen al vergankelijk.



Van admiraal Michiel de Ruijter bestaan geen mannelijke afstammelingen meer. Wel draagt de familie Bestevaer (<5) zijn erenaam in de marine * en ondanks 5.577 naamgenoten Tromp bloedde de stamboom van de vlootvoogden Maarten en Cornelis dood * als multi bleef de naam van Jan Steen (1.410) bestaan * er is nu een basisschooldocent Rembrand van Rijn - geen familie van - zijn  kunstzinnige moeder vond dat de perfecte combinatie. Wel moet hij het steeds uitleggen, of vindt hij dat stiekem leuk? * ook de naam Banninck Cocq van de commandant van de Amsterdamse Nachtwacht stierf uit * maar de naam van ontdekker van Paaseiland Jacob Roggeveen bestaat nog ruimschoots (759).




Namen die eindigen met ‘ckx’ zijn van, om vervolging door de Spanjaard wegens opstandig protestants geloof, naar onze zeeprovincies gemigreerd - meest naar Amsterdam. Gelukkig inclusief hun innovatieve nering in overzeese handel, maar helaas exclusief de in de statistiek onzichtbare expats van nu.


Het geringe aantal van 25.000 buitenlandse namen in 1947 wijst, behalve op naamaanpassing, op normaal uitsterven van kleine geslachten door overlijden of vertrek naar elders. Daarnaast stroomden er na WO II eerst weinig gastarbeiders, politieke vluchtelingen, immigranten en expats in. Elk land werkte aan de eigen wederopbouw.


Ons lijstje bestaat uit figuren uit de tachtigjarige oorlog, en soms eerder of later, van architecten, geleerden, ingenieurs, kerkelijke voorgangers, kooplieden, kunstenaars (meestal schilders, zoals Adriaan van Ostade met 54 nazaten), militairen, notabelen, ontdekkingsreizigers, politici, regenten en staatslieden. Zelfs een filosoof: Baruch Spinoza met in 1947 nog één naamgenoot. Hoogleraar wijsbegeerte Kaspar van Baerle (nu <5) noemde zich Casparus Barlaeus (0). Wiskundige Willebrand Snel van Royen (0) werd Snellius. Kortom, de spraakmakende elite waar historici nu over melden.

Daar hebben we Bontekoe (521) met als voorvader (?) stoutmoedig zeevaarder en ontdekker Willem Ysbrantz Bontekoe. En Tasman (7) als nazaten van naamgever in 1642 van Tasmanië Abel Tasman. Ook Ripperda (46) met voorvader Wigbolt Ripperda, taaie verdediger van Haarlem in 1573 en na de overgave door de Spanjaard onthoofd - zo deed je dat toch. Van de stadswal-amazone Kenau Simonsdochter Hasselaer verdween de naam.


De klassieken nagebootst

Opvallend zijn de latiniseringen en vergrieksingen in die tijd. Je deed de Latijnse School, als kostbare middelbare opleiding uitsluitend toegankelijk voor jongelieden uit de hogere stand en de gegoede burgerij. Je studeerde aan de universiteit van Leiden, Groningen, Franeker, Utrecht of Harderwijk. Aan de hogeschool te Amsterdam of zelfs een Franse of Italiaanse universiteit als pa het kon betalen - de taal was geen probleem met colleges en examens in het latijn. Geen wonder dat je je professioneel presenteerde en zo maakte je ook nog goede sier. Bewust afscheid van de gewone  familienaam ter entree in de betere kringen. Ik had me Hupkius of Hupkesius genoemd of op z'n grieks Hupkeus. Klinkt idioot, maar toen werkte het kennelijk.

In de 15de en 16de eeuw van Verlichting, na de strenge christelijke leer, waren naamveranderingen in Europa niet ongebruikelijk. Geleerden correspondeerden in het latijn. Er zijn Vlaamse, Franse, Britse, Italiaanse en andere voorbeelden. Zo werd de Pool Nicolaus Koppernigk Copernicus en was er de Zweed Carolus Linnaeus * De Tsjechische theoloog Kominski werd Comenius * De monnik Johannes Stroeve noemde zich Placentius: struif is placenta in het Latijn * Een van Lankveld werd Macropedius: lang veld in het oud-Grieks * Een van den Bosch noemde zich Hylocomius: met woud begroeid in het Grieks * Arents werd Aquilius * En Descartes Cartesius *




Volgens het Meertens zijn er ongeveer 1.500 namen gelatiniseerd en 100 vergriekst - veel ervan uitgestorven - bij pakweg 1,5 miljoen inwoners van onze republiek. Voor artsen, hoogleraren, juristen, predikanten, wetenschappers en andere afgestudeerden eigenlijk een verplicht nummer, want iedereen deed het. Duidelijk etiket van solide geleerdheid. Of streven naar status van geslaagde ondernemers in de buitenlandse handel en andere innovators. Het werd ritueel. 

Je gaf je visitekaartje s' middags op de wekelijkse jour van mevrouw bij de voordeur aan de gedienstige af.  En dan werd je ontvangen of niet - misschien als mogelijke huwelijkskandidaat voor een dochter of zakelijke relatie? Notabiliteit was in de standenmaatschappij heel belangrijk en subtiel van oordeel. De dame des huizes besliste, bij twijfel na informatie uit eigen netwerk, en met manlief, of men zo iemand ontving. Presentabel uiterlijk, uitspraak, up to date kledij, manieren en onderhoudend gesprek was handig. En asteblief van goeje famielje. Anders eenmalige entree en weigering van kaartje aan de deur. Nu bepaalt dochterlief zelf wel of ze een vriendje thuis uitnodigt, en evt. op haar kamer verblijft.

Naampurist Johan Winkler (Bronnen/Achternamen in Nederland & Vlaanderen) vond de vervorming gekkigheid (1885): 'dwaasheid en ijdelheid, met vals vernuft verdraaien van je naam door predikanten en ingebeelde geleerden'. Zoals twee dominees in Leeuwarden, Pholylides (zoon van Folke) en Martinus Eliacus (zonnekind). Berend Boues, predikant te Eilsum, noemde zich Eilshemius.  Cornelius Chrysopolitanus  kwam uit Gouda en Arminius Veteraquinas uit Oudewater. Sommige 'modieuze misvormingen door verbasterde taalsmaak zijn ware monsters, als Gardingius, Hachtingius, Hallungius en Hundlingius'.



De naamkundigen Ten Houte de Lange en De Jonge registreerden in Het Dubbele Namenboek de omzettingen naar het Oud-Grieks. Veelal in Friesland en Groningen  na universitaire studie in Franeker of Groningen. Aangevuld met eigen onderzoek en gecheckt op voortbestaan in 2007 een selectie:


Andrae * Aenea Venema * Antonis = Antonides * Aronds = Arondeus * Amour = Amoureus * Bacchus * van Baarle = Barleeus * Baelde = Baldeus * Bense = Benzonides * Bleuanus * Bodewes = Bodeus * Bodde = Boddeus * Bouides * Bolander * Calander * Casander * Cerneus * de Lezenne Coulander * Cunaeus * Cuneus * Ennaeus * Felius (zoon)  = Feleus * Feeleus * van der Willigen = Gadsonides (omgezet van Gatses) * 

Haje = Hajonides * Hermans = Hermanides * Hilarides * Hornes = Horneus * Hyle/Hilarius = Hylarides * Leander * Lones = Loneus * Maccander * Mallander * Mamadeus * Mammadeus * Mateus * Mense = Mensonides * Menzo = Mensonides * Michaelis = Michaelides * Neumann = Neander * Nicola = Nicolaides * Oneides * Paul = Paulides * Pelizaeus * Peters = Petrejus/Petraeus * Remeysen = Remeeus * Simonis = Simonides * Sonius = Soonieus * Spier = Spierieus * Boogman = Toxopeus * van de Water = Hydoraeus * IJnse = IJnsonides * Ypeij * Zethreus.


Soms zijn omzettingen naar het Latijn herkenbaar omdat beide versies nog bestaan. Eén familietak zette zich dan af. En de volgende academicus moest maar iets anders kiezen - hier aangegeven met /

Adams = Adamus * Adriaan = Adrianus * van Agt = van Agtus * Aising = Aisonius * van Akkrum = Akronius/Accronius  * Albus = Albinus * Allon = Allonsius * van Althuis = Althuisius * Ambrose = Ambrosius * Angus = Angius * Apol = Apollius * Appel = Appelius * Arends = Aquilius * Arentzen = Arntzenius * Arnt = Arntzen = Arntzenius * Arons = Aronius * Baureijs = Bauritius * Baven = Bavius * Beeksma = Bekius * Beetz = Beetzius *

Bergander = Bergansius * Berghaan = Berghansius * Bil = Bilius * Blaas = Blasius * Bleek = Torrentinus * Bockstael = Boekstal * Blokker = Blokkerus * Boding = Bodingius * Bol = Bolenius * Bols = Bolsius * Bolijn = Bolenius * Bont/Bontjes = Bontius * Bonus = Bonius * Boom = Bomius * Boonaerts = Bonarius * Boots = Boëtius * Boret = Boretius * Borg/Borges/Borgees = Borgesius * Bores/Boreas = Borrius *


Bors/Borsjes = Borsius * Bote = Boëtius * Bour/Bourik = Bouricius/Bouritius * Bouwer = Bouricius * Bovens = Bovenius * Braun = Braunius * Breed = Bredius * Brix = Brixius * Bron = Bronius * Broos = Brosius/Ambrosius * Brouwer = Brouwerus * Brouwhuis = Bruhezius * Bruin = Bruinius/Bruinisius * Bruynes = Bruynius * Budding = Boddingius * Bussen = Bussenius *

Cankrien = Cancrinus * Carbaat/Karbaat = Carbasius * Caris = Carius/Charisius/Abcarius  *  Casie = Casius * Caupain = Copijn * Christiaans = Christianus * Claus = Claudius * Cnoops = Cnopius * Cohen = Cohensius * Compaan = Companus * Cordes = Cordesius * Cornelis = Cornelius * Corst/Corsten = Corstius * van Corswarem = Korswagen * Coster = Costeris/Costerus * Cramer = Cramerus * Cremer = Cremerius * Croll = Crollius * Crutzen = Crutzius * Curth = Curtius *

Daris = Darius * Dell = Dellius * Derksen = Dirrix * Deutgen = Duitgenius * Deijl = Deijlius * Dillen = Dillenius * Dinjens = Dinius/Dillenius * Dinkgreve = Dinckgreve * Dion = Dionisius * Doeve/Doove  = Dovianus * Dolijn = Dolenius * Doomernik = Dominicus * Don = Donius * Dories = Dorrius * Ducaat = Ducardus * Duit/Duitgen = Duitgenius * te Dunne = van Dunné * Elens = Elenius * Elsenaar (Schoenmaker) = Elsnerus * Emme = Emmius * Entjes = Entius * Eras = Eradus/Erasmus * van Erkom = van Erpecum * Essen = Essenius * Everhard = Everardus * Eijfferts = Eijffius * Faverey = Faverus * Fercken = Ferkenius * Fiegel = Vigelius *  Flanderhijn  = Vlaanderen * Florentijn = Florentinus * Fontijn = Fontanus * Fritz = Fritzius * 


* Gebert = Geberius * Genis = Genius * George = Georgius * Gerbrands = Gerbrandy * Germans = Germanus * Gerson = Gersonius * Giskes = Gisius * Glas = Glasius * Glorie = Glorius * Glijm = Glijmius * Gobets = Gobius * Goebert = Goebertus * Goedel = Gaudesius * Gombert = Gomarus * Goris = Gorius * Gregoire = Gregorius * Grent = Grentzius * Grim = Grimmius * Grimmelt = Grimmius/Grimmelius * de Groot = Grotius *

Hagen = Hagenus/Hagenius * Hagting = Hagtenius * Hajen = Hajenius * Halbard = Albartus * Hartog = Hartogensis/Hartogensius * Havenaar = Avenarius * Hees = Hesius/Heezius * Heida = Heidanus * Heins = Heinsius/Heynsius (een takje overtroefde dat met Gueinsius)Heleenders = Helenius * Hempen = Hempenius * Heshuijsen = Heshusius * Hessel = Hesselius * Hilkes = Hilarius/ Hilarides * van Hille/Hillenius = Hillenius * Hoden = Hodenius * Hof = Hoffius/Hovius * Holt = Holtus/Hautus * Holties = Holtius * de Hondt = Hondius * Hopper = Hopperus * van Hove/Hovis = Hovius * Horrius (< Horje) *

Jansen = Jansonius * Janssen = Janssonius * Jensen = Jensenius * Jochems = Jochemus * Joncheere = Jongcherius * Jongert = Jongerius * de Jongste = Junius * Julius = Julianus * Junger = Jungerius * Jurres = Jurrius * Just = Justus * Kaal = Calvis * Kaas = Kasius/Kazius/Casius * Kaasenbrood = de Casembroot * Kanis = Canisius * Kardol = Kardolus * Kattestaart = Cattenstart * Keller = Cellarius * Keuch = Keuchenius * Kissels = Kisselius * Kliphuis = Klippus * Knoops = Cnoops = Cnopius * Knotter/Knötter = Knottnerus * Koch = Cochius/Kochius * Koppes = Koppius *


Koet = Avis/Aafjes * Koppies = Koppius * Kornelis = Kornelius * Kors = Corsius/Corstius * Korsel = Korzelius * Korving = Korvinus * Kraamwinkel = Cramwinckel * Kraus = Crusius * Ketting = Quetting * Krings = Quaring * Krist = Cristerius * Kruk/Kruik = Crucq * Krutzen = Crusius * Kuiper/Cuyper = Cuperus/Couperus * Kwaaitaal = Quaijtaal * Kwaak = Quaak * Kwak = Quak * Kwaks = Quax * Kwast = Quast * Kwint = Quint/Quintus/Quintius * Kwist = Quist * Ladee = Ladenius * Lantz = Lantzius * Laurent = Laurentius * Leijs = Leijssius * Lievense = Livius (sic)  * Lindenhof = Lindenhovius * Ling = Lingius * Lips = Lipsius * Lodder = Lodderus * Loof = Lovius * Loor = Lorius * Los = Lossius * Lucas = Lusasius * Lutz = Lucius *

Maes = Masius * van Mannekus = van Mancius * Marius = Smarius * Markwat = Marquart * Martinus = Martinius * Matthes = Matthesius * Melis = Melius/Milius/Mylius * Meljes = Mellius * Mevis = Mevius * Misérus = Miserius * Möbius = Mebius * Monheim = Monhemius * Montaan = Montanus * Nappius (< Nap) * Naethuijs = Nathusius * Nip = Nipius * Nipper = Nipperus/Nepperus * Niks = Nix * Noltee/Nolten = Nolthenius * Noorda = Noordanus * Noot = Nota * Oden = Odenius * Odin = Hodinius * Oele = Oelius * Orij = Orijnus *

Paris = Parisius * Persoon = Personius * Pertijs = Parthesius * Piper = Pipardus (?) * Pisters/Pistoor = Pistorius * Ples/du Plessis = Plessius * Poppe = Poppijus/Poppeyus  * Pors = Porsius/Porssius * Postmus = Posthumus * Praet = Praethorius * de Preter = Pretorius * Profijt = Prophitius * Pufkus = Puffius * Quint = Quintus *

Raad/Radijs = Radius * Rabe = Rabus/Rabius * Rebel = Rebelius/Rebellius * Redding = Reddingius * Reefs = Revis/Revius * Rees = Resius * Regnier = Regnerus * Remie = Remius/Remigius * Remmig = Remigius * Remus = Remius * Reppel = Repelius * Rhodes = Rhodius * Ribbes = Ribbius * Richard = Richardus * Robel = Robelus * Roep = Roepius * Roldaan = Roldanus * Ros = Rossius * Ruighaver = Ruychaver * Rump = Rumpius * Rus = Rusius/Ruzius * Sagis = Sagius * Samel = Samelius * Sammel = Sammelius * Samplon = Samplonius * Sander = Sanderus * Sassen = Sassenius *


Scharis = Charisius * Scheid = Scheidius * Schell = Schellius * Scheltens = Scheltonius * Schenk = Schenkius * Scherp = Scherpius * Schipper = Schipperus * Segers = Segerius * Scholten (12.764)  = Scholtanus (66) * Scholtes = Scholtus/Scholtius * Schomers = Schomerus * van Schooten = Schotanus * Schraver = Schraverus * Schrevel = Schrevelius/Schrewelius * Seger = Segerius * Sens = Senstius * Servaas = Servatius * Severs = Severius * Sieljes = Sillius * Silvis = Silvius * Simons = Simonis * Slaat = Slatius *

Slater = Slaterus * Soons/Zoon = Sonius * Speek = Specovius * Speets = Speetsius * Spier = Spierius * Staats = Statius * Stampaert/Stamper/Stamps = Stamperius * Staphorst = Staphorsius * Staphout = Staphorius * Stavast = Stavasius * van Staveren = Stavorinus * Steffers = Steffarius * Stephan = Stephanus * Stoffer = Stofferis/Stofferus/Stofferinus * Stoof/Stove = Stovius * Stomp/Stumpf = Stumphius * van Straten = Stratenus * Stuifzand = Stuyvesant * 

Tammer = Tamerus * Tant = Tantius * Thomas = Thomasius *  Tibbert = Tiberius * van Tiel = Tilanus * Tjalling = Tjallingius * Tjallings = Tjallingii * Tomberg = Thombergius * Torenbeek = Thorbecke * Urban = Urbanus * Verweel = Verwelius * Vledder = Fledderus * Voets = Voetius * Vorst = Vorstius * Vos = Vossius * de Vries = Frisius * Walvis = Walvius * Werges = Wergius * Wessels = Wesselius/Wiselius  * Wigbout = Wibaut * Winkens = Winkenius * van Winsum = Winsemius * Wolves = Wolvius * Zegers = Zegerius/Zeguers * Zelvers/Zelvis = Zelvius * Zipp = Zippelius  * Zoon = Sonius.


Naast zulke gemakkelijke aanpassingen zijn er ook regelrechte vertalingen: Agricola (nu 382) en Rusticus (142) komen van Boer, Bouman, Bouwman of Huisman * Aquarius (92) komt van Waterman (542) * de Beer en Bernhard werden Ursinus (197) * van den Berg  (57.377) Montanus (189) * Boogman (47) Toxopeus (395) * Brood = Panis (?) * van der Ligt werd Lucius * de Jongste werd Junius (18) * Kremer (3.537 handelaar), soms Mercator * de topmulti de Jong (86.534) in enkele elitaire geslachten Jongerius (1.250) * Bakker (55.273) soms Pistor (13) of Pestorius (344) of Bakkerus * Seltenrijch werd Zeldenrijk * Vorbrock (lendendoek) = Perizonius * IJzerman (1.120) = Siderius (metaalbewerker, 349) * van de Velde (3.368) = Campanus (6) *

Er was geen centrale overheid en je naam was particulier domein. Een aparte familienaam interesseerde de gemiddelde Nederlander nauwelijks. Van de oorspronkelijke naam de Lange of de Groot van de kinderen van een lange man werd een fractie Magnus of Grotius * de Hond werd Kanis of Canisius * Neumann = Neander * een gezeten Kramer  werd Mercator * Oudraad werd Gerobaldus * een luxe Schoenmaker werd Sutor of Sutorius * een modieuze kleermaker Snijders noemde zich Sartorius * een toptimmerman Timmers = Fabritius * van de Water werd Hydoreus * de Wit = Albinus * Zeilmaker = Velius *


Er zijn zelfs 6.783 naamdragers Faber, een aanzienlijke omzetting van Smid(s/t) met nu 28.134 * Een familietak Tuinman noemde zich Hortensius en andere kozen Hortulanus  en Gardenier * een belangrijke Kuiper werd Viëtor of Couperus * een binnengevarende Schipper werd Nauta (multi) * een goed boerende van de Velde werd Campanus  * Zelle = Cellarius * een tak IJzerman heette voortaan Siderius en Huntjens = Canisius * Vrijfpenninck werd vrij vertaald als Terenummus  * van der Bruggen en ook Dupont werden Pontanus * Praetorius komt van een jongeman Schulte die predikant werd en zijn naam krakkemikkig latiniseerde * Albus is mogelijk van de Wit.

Er was ook de Vlaamse predikant Platevoet (platvoet) als betrouwbare kaartenmaker en - drukker Plancius in Amsterdam beroemd - de avontuurlijke Hollanders wilden toch graag weten hoe te varen voor hun verre negotie * de Enkhuizense stadsarts Berent ten Broecke, die in Padua had gestudeerd, noemde zich Bernardus Paludanus * waarom de familie van den Bleeck (0) de naam Torrentinus (0) aannam is onduidelijk - maar chique klonk het zeker.

Vond je dat je niet voor schut ging, dan deed je het gewoon. Een tak Naaktgeboren (nu 618) werd Posthumus (nu 2.419), omdat de naam zou zijn verbasterd uit Nachgeboren - de laatste van een tweeling bij de bevalling. Of een kind dat meer dan negen maanden na de dood van de echtgenoot bij een weduwe ter wereld kwam...

Latijnse namen zonder naam van afkomst

Van sommige latijnse namen is de naam van afkomst verdwenen. Andere zijn niet verdeftigd maar origineel en kregen een #.

Acronius (uit Akkrum) * Alsthorpius (uit Alsdorf) * Apallius * Baelus * Bannius * Barleeus * Bexelius * Blazius * Bocatius * Boddius * Bonus # * Bothenius * Bouiius * Bovenius * Brozius * Brunnarius * Brusus * Buranus (uit Buren) * Busenius * Cadovius * Casparius * Catenius * Cazius * Charizius * Chelius * Chorus * Cadovius * Casparius * Catenius * Cazius * Charizius * Chelius * Chorus # * Christerus * Clausius * Colonius (uit Keulen) * Comvalius * Confurius * Corjanus # * Corpus # * Corzilius * Cruzius * Curtius * Domus # * Dixius * Edcius * Ego # * Eusebius * Eustatius * Eutropius * Exaltus # * Fabritius * Falenius * Felius * Fidecius * Filius # * Fimerius * Florianus * Ganicius * Germanus # * Gisius * Gobius * Gomarus *

Greidanus * Grimelius * Gronovius * Grotsius * Grudius * Hanelius * Hilarius * Horrius * Horsius * Horssius * Hortus # * Karzelius * Kinzius * Labordus # * Legius * Lesius * Lettius * Lotichius * Maximus # * Michanius * Milius * Miserius * Olmius * Oremus # * Osephius * Parelius * Parisius * Pollius * Propitius * Roosenschoon * Roosgeurius * Rijzemus * Salpius * Salverius * Schregardus * Schrewelius * Selvius * Servinus # * Sikkelerus * Silvius * Smedius * Sparrius * Stavasius * Stumphius * Swalmius (uit Swalmen) * Terium * Textor (wever) * Tiberius # * Torsius * Urbanus # * Urbis # * Valerius * Valerianus # * Valius * Venerius * Verdenius * Visarius * Vissius * Wadenius * Warffemius * Zweerus *

Onze lijst

Uitgestorven verdeftigde namen

Kleine familienamen leven meestal maar een paar generaties. Historische voorbeelden: Aegidius * Artopaeus * Aurelius * Battus * Baudartius * Bornius * Borstius * Bruinsius * Burgius * Cathius * Catzius * Dodonaeus * Essonius < uit Essen * Fannius * Francius * Fresonius < Fresen * Gardingius * Golius * Graevius * Grevingius < Grevinkhof * Gruterus

* Gysius * Gijsius * Hachtingius * Hajonides < Hajo * Hallungius * Harmanides < Harman * Hegius * Historicus * Hulsius * Hundlingius * Jacobides < Jacob * Kilianus * Lamotius * Lapenus * Lydius * Manutius * Maresius * Meursius * Nolledes < Nolle * Oneedes < One * Pantanus * Persius * Poppius * Propertius * Revius * Rootsius * Roscius * Rotsius * Rumphius * Samplonius < Samplon * Schookius * Scriverius * Snoupsius < Snoep * Stangerius * Synesius * Venius * Vlietius * Warleus * Ynzonides < Ynze *

Andere namen uit de Gouden Eeuw

Wij herkenden die namen, waarbij de periode Gouden Eeuw breed is gemeten, in eigen bronnen of aan de toelichting oude spelling in cbgfamiliebank.nl. De namen beginnend met Q , ook vaak van oude spelling, zijn verzameld bij /Klankrijk van A tot Z. Voor dubbele namen zie Deftig/Dubbele namen en /Patriciaat. Van de met 'ckx' echt Vlaams klinkende namen is niet bekend of ze van tijdelijke expats zijn, maar m.i. meestal van migranten. Met schrijfwijze van een paar eeuwen eerder dan bij ons de achternaam inburgerde.

Aangenendt * Aaij * Abcarius * Acampo * Ackx * Aeberhardt * Aelbrecht * Aelvoet * Aengenheyster * Aengevaeren * Aers * Aertgeerts * Agenant * Agtereek * Aeukens * Agterbosch * Agtereek *  Alderliefsten * Aldewereldt * Allblackx * Allebé * Anemaet * van Appeltere * Asche * Aspeslagh * van Avermaete *

Baartscheer * Backer * Baeck * Baede * Baelemans * de Baerdemaeker * van Baerle * Baert * Ballendux * van Ballaert * van Ballegooijen * Balmaekers * Bankert * Barbas * Barentz * Bas * Bastinck * Beddegenoodts * Beerensteyn * Beerentemfel * Beerewout * Beerschooten * Beirlant * Bekaert * Bentinck * van Berck * Berckmoes * van den Berghaage * Bekaert * Berlage * Besooijen * Bestebreurtje * Bestevaer * van Beuningen * Bewaerheijt * Beijaert * Bicker * Biesbroeck *

Binck * Blaaubeen * Blaauboer * Blaauwgeers * Blaauwendraat * Blaecke * Blaey > de Blaai/de Blij * Blancquaert * Bleekemolen * Blommaert * Blondeel * van Bockstaele * Bloothooft * Bodaert * Boeckx * Boekverkooper * Bogaert * tho Bokholt * Bokx * Bollaert * Bolluyt * Bommesijn * Boonacker * Boonefaas * Boonestroo * Borghgraef  * agter den Bosch * Boschhakker * Bosscha * Bosschaert * Boterkooper * Botha * Botschuyver * Bottelier * Bouwknegt * Boxhoorn *


Braakenburg * Braakensiek * Brackx * van Braekel * de Braekeleer * Braeken * Braeckmans * Braem * Brakenhoff * Bramervaer * Brandligt * Brandwagt * Brant * Braspenninckx * Braxhoofde * Breddels * Bredero * Brenneraedts * Briër (bierbrouwer) * Brill * Broeckmans * Bronzwaer * Broxks * Broekaert * Broeyer * Brooshooft * Bruinooghe * Bruys * Bruyndonckx * Bruyninckx * Bruijnooge * van Bruijnzwaardt * Bryer (bierbrouwer) * Bugter * Bullerdieck * Burghgraaff * Butterhoff * Buyckx * Buijsschaert * Bijdevaate * van Bijlert * Bijnagte * Bijns *

Caasenbrood * Cacquelein * Caers * Caland * Caljouw * Calkoen * Callemeyn * Callewaert * de Caluwe * Calvis * Camper * Caminada (< van Kemenade) * Camijn * Candelier * Cannegieter * Capoen * de Carpentier * ten Cate * Cats * Castelein * Cattenstart > Kattestaart * Cieraad * de Cneudt * Coeymans * van der Chijs * Cicero * Cladder * Claes * Clavier * de Clerck * de Clerq * Cleveringa * Cloeck * Cloin * Cloodt * van Cuyck * Cluyster * de Cnock * Cnubben * Cock * Cockx * Cocquyt * Coeberg * Coeck * Coehorst * Coehoorn * Coemaet * Coen * Coenjaerts * Colenbrander * Collaert * Comenius * Commelin * Commijs * Companjen *  Compier *

Consent * Conzensius * Copijn * Coolhaas * Coopal * Coopmeiners * Coorengel * Copier * Coppenolle * Coppoolse * Copijn * Corbelijn/Corpeleyn * Corlemeijer * van de Corput * Cortenraedt * Cortlever * Corverleijn * Corver * Cosijn * Craenhals * Craenen * Craghs * Crama * Cramwinckel * Craninckx * Crans * Cratsborn * Crediet * Cribbelier * Crickx * van Criekingen * Criellaert * Croese * Crombag * Crombalgh * Crombeen * Cromheecke * Crommelin * van den Crommenakker * Crompjongh * Crompvoets * Cronselaar * de Croock * Croockewit * Croon * Crott * Crucq * Cruining * Crull * Crum * Cruts * Cryns * Cruyff (ons aller voetbalprofessor) * Cruys * Cuyp * Cruythuysen *


* Daendels * Daenekindt * Dagelinckx * Daleboudt * Dankaert * Dedel * Dhuijvetter * Descartes * Desimpelaere * Dhuijvetter * Dewaerheijt * Diender * Dierckx * Dierckxsens * Dikhooff * Dirickx * Dirix * de Dobbelaer * Dockx * Dodevisch * Doedeijns * Doekbryder * Doevenspeck * Dolphijn * Dommekragt * Donckerwolcke * Doodeheefver * Doodeman * Doolhoff * Doomer * Doorenspleet * Dooting * Dootjes * Doove * van Dorth * Dou * Doudeijns * Draeck * Dragt * Drexhage * Drogt * van Droogenbroeck * Van Droogenbroeck * Vandroogenbroeck * Droogleever * Drossaert * Druncks * Dullaert * Duurentijdt * Duyckaerts * Duyfjes * Duys * Duyster * van Duijvenbode * Duijvelshoff * Dijkgraaff *

Ebelties * Edelenbosch * van Eeghen * Eelzak * Eendragt * Eerligh * Eertwegh * Eickhof * Egmond * Eisinga * Eliel * Elkerbout * Elsevier * Enthoven * van Erckelens * Erdtsieck * Everdey * Eijpelaer * van Excel * Extercatte * Eijgensteijn * Eijsbouts * Eijspaart * Fabrij * Fackeldey * Fagel * Faingaert * Fakkeldey * Falck * Fatzoene * Fenijn * Fhijnbeen * Fick * Fierenblaas (snoever) * Finck * Fleerackers * Fleurbaay * Flesschedrager * Flinck * Fock * Fogteloo * Fonteyn * Fortgens * Franckaert * Frankhuisen * van Fraijenhove * Frisknegt * Froolik * Fruin * Fruijtier *

Gaarenstroom * Gaarlandt * Gaedtgens * Gamelkoorn * Geelhoedt * Geenemans * de Geer * Geldtelder * Geselschap * Gevaert * Geyteman * Ghoos * van Goens * Geus * Gillebaart * Glaesmakers * Glavimans * Goddaer * Goedegebuure * Goedemondt * Goetgeluk * Goetzee * van Gogh * Compeer * Goosefoort * Gouderjaan * Goudhooft * Goudt * Goulooze/Gouweloos (zorgeloos) * Graffijland * Gragtmans *

Graswinckel * Graveleijn * de Grebber * Greeff * Gresnigt * Grisnigt * Grootegoed * Grootendorst * van de Grootepoort * Grootte * Groteclaes * Grijpdonck * Grijsaart * Grijspaerdt * Gueijsen * Guichelaar/Keukelaar (goochelaar) * Guyt * Gijzelaers * Haalebos * Haambeuckers * Haanepen * van Haasenbreetveld * Haay * Hacquebord * Haeck * Van Haeringen * Hacquaert * Haemelinck * Handbeuckers * Hanemaaier * Hardlooper * Harinck * Harrewijn * Hartlooper *


Hartsuyker * Hasselaar * Hazewindes/Hazewindus/Hazewindius * van Heemskerck * Heerenthals * Heetebrij * Heimerikx * Heijndrikx * Heirbaut * Helderweirdt * Heldring * Hemelaer * Hemelinckx * Hemelsoet * Hemlinckx * Hemsterhuis * Hereijgers * Herrebout * van Herrenweghe * van Herterijck * Heufft * Heusch * Hexspoor * Heijn * Heijnderickx * Heijt * Hildebrand * Hindyrckx * Hinloopen * Hobbema * Hoefeyzers * Hoenkerken * Hoet * Hoex * Hoexum * Hoezoo * Hoftijser * Hollegien * van Honthorst *

Hoobroeckx * Hooft * Hooftman * Hoogedeure * Hoogemoed * Hoogenboezem * Hoogerbeets * Hoogewoonink * de Hoogh * d'Hoore (erfgenaam) * Hooglugt * Hoogwaerts * Horrix * Hottinga * Houbaer * Houtbraken * Houthooft * Houtsager * Houtzaager * Houwelijckx * Hovelynck * Hox * Huët * van Hulle * Humperdinck * Hurckx * Hurkxkens * Hustinx * Hutschemaeckers * Huydecoper * Huydts * Huygens * Huijsheere *

Icke * Ingeneeger * Isenbaert * Insinger * Jackemijns < Jacquemijns  * Jaecqx * Janknegt * Jeegors * Jeekel * Jeucken * Johanknegt * Jonckbloedt * Jongemaets * Jonkhart * Jonkheid * Kaakebeeke * Kaakebeen * Kaasenbroot * Kaaskooper * Kaersenhout * Kakebaeke * Kanbier * Keereweer * Keersmaekers * Keerstock * Keetellapper * Kerkhooven * van de Kerckhoven * van Kerrebroeck * Keuris *

Kiphardt * Klapheck * Kleerebezem * Kleerekoper * Kleeton * Kleynendorst * Klooker * Kluppel * Knegt * Knegtering * Knevelbaart * Knipsael * Knooff * Knuyt * Kochx * Koeckebakker * Kockuyt * Koedooder * Koekebacker * Koffijberg * Kokxhoorn * Kolff * Kolfschooten * Koolenbrander * Koopal * Koorevaar * Koijck * Kortenaar * Korvinus * Kousemaker * Kraaijenzang * Kraaijenzank * Kraayvanger * Kragh * Kragt * Kragtwijk * Kribbekx * Kruipveldt * Krijgh * Kuijlenstierna * Kuisch * Kuijtenbrouwer * Kymmell *

Labordus * Lacks * Laeyendecker * toe Laer * Lagcher * Lamberti * Lambriex * Lampaert * van Lamsweerde * Landsaat * Langeraert * Lasschuijt * Latijnhouwers * Leefoghe * Leenaerts * Leegerstee (bed) * Leevendig * Legemaate * Leguijt * Lemuel * Lennaerts * Lescrauwaet * Lestestuiver * Lekx * Leydecker * Liedermooy * Liefooghe * Lieftinck *

Liefooghe * Liefvelt * van Lievenoogen * Lievestroo * Ligchaam * Ligter * Ligtermoet * Ligthart * Ligtlee * Ligtvoet (multi) * Lockefeer * Loeff * Loevesijn * Logchies * Logt * Lombard (bank van lening) * Loncke * Loocks * Loopuyt * Looyschelder * Loozekoot * Lugthart * Lugtig * Lugtigheyd * Luichjenbroers * Luteijn (< Lutin = kabouter) * Luijcks * Luyf * Lijbaert * Lijftogt * Lijnsvelt * van der Lijstersangh *


Maagdeleyn * Maeghs * Maex * Matenaer * de Magtige * Malefeijt * de Martelaere * Massa * Matte * Maerland * de Magtige * Malefijt * Medici * Meeter * Memling * Menschaar * Mercq * Mercuur * Meyvis * Minnigh * Mockel * de Moerlooze * Moetwil * Mogesomp * Mokkelencate * Monck * Moolengraaff * Mooyekind * Moons * Moorthaemer * Mores * Mosch * Mosselaer * Mostaert * Mulckhuyse * Munter * Murck * Musch * Muijshondt * Muijson *

Nachtegael * Nachtergaele * Naebers * Naeff * Naerebout * Nagtegaal (multi) * Nagtglas * Nagtzaam * Nanninck * van Neck * Nederkoorn * Neirinckx * Nettenbreijer * Nix * de Nocker * Nooitgedagt * Notebaert * Nugter * Nuyts * Nys *

Ockels * Ockeloen * Ockhuysen * Odemaere * Okx * Olieroock * Olijff * Omtzigt * Omzigtig * Ondaatje * Onderdonck * Onghena * Oninckx * Ontijt * Onverwagt * 0oninckx * Oosteweeghel * Opregt * van Ostade * Olij * Olijkan * Olijslager * Ooteman * Opgenoorth * Van Osselaer * van Ostayen * Ouëndag * Paardenkooper * Paelinck * Paerel * Paeshuyze (een tak werd Paashuis) * Paetz * Pakvisch (> Pakvis) *

Paridaen * Patijn * Peeck* Pekelaer * Peeperkoorn * Peick * Pelsmacker * Pegt * Penninkx * Perdaens * Perquin * Persijn * Peijster * Pex * Pieck * Pieplenbosch * Pierson * Pillaerds * Pinck * Pinckaers * Piscaer * Plantagie * Planteijdt * Plantyn * Plasschaert * Pleeging * Pleumeekers (ploegmaker) * Pleijzier * van der Pligt * Ploegaert * Plooyer * Poelhekke * Poiesz * Pontvuijst * Porck * Porselijn * Portegijs * Potter * Potuyt * Poijck * Praet * Preeker * Prevenier * Prickaerts * Pricker * Prooy * Pruijn * Publiekhuysen * Pulinckx * Puijmbroeck * Putseijs * Pijck *

voor namen met Q zie /Klankrijk van A tot Z


Raad * Raadschelders/Raedschelders * Raatgeefs * Radstaake * Raes * Raets * Rampaart * Ramspeck * Rasch * Rauwerdinck * van Reede * van Rheeden * Regtien * Regtop * Regtuyt * Reubsaet/Reubzaat * de Reijcke * Reijnst * Ridderbosch * Ridderplaet * Riepsaem * Riezebosch * Riphaagen * Ritterbex * van Rixoort * de Robles * Rol * Rompaey * Roobol * Roosenschoon * Rootbeen * Roothooft * Rosenquist * Ruychaver * van Ruysdael * Rijckaert * Rijckborst * Rijkschroeff * Rijmer * de Rijp * Rijxman * Ruyl * Ruijsch * Rijkschroeff *

Sachtleven * de Saegher* Saers * Saeijs * Sagt * Santegoets * Savelkoel * Schaepman * Schampaert * Sandkuyl * Savenije * Scheele * Schellinx * Schenck * Schabracq * Schaakxs * de Schaepdrijver * Schatteleijn * Schauwaert * Scheldwacht * Schildknegt * Schimmelpenninck * Schniermanni * Schofaerts * Schollaert * Schönvinck * Schoonbaert * Schoonewille * Schoonheyt *

Schornagel * Schorteldoek * Schrickx * Schrijnemaekers * Schuttevâer * Seebregts * Seegebrecht * Seep * Seevenwant * Seevinck * Seldenrijk * Seldentuis * Selderslaghs * Selderijk * Seltenrijck * Servranckx * Sevenster * Servaes * Sielcken * Silvertant * de Simpelaere * Sinckgraven * Sinjoor * van Sint Feijth * Sinx * Sitskoorn * Sitvast * Sizoo * Slabbekoord * Slack * Slachmuylders * Slagter * Slegh * de Slegte * Slock * Sloëtjes * Slootmaekers * Sloover * Sluijswagter * Slycke * Smytegeld (smijt met geld) * Snaaijer (snoeper) * Snauwaert * Sneelooper * Sneeuwjagt *

Snellaert * Sneuijink * Snippert * Snoecks * Snijdoodt * Soecker * Soerewijn * Soet * Soetbroot * Soetekouw * Soetelmans * Soetendal * Soetensicht * Soeterboek * Soeterik * Soetevent * Soethaert * Soetmulder * Sonck * Sonnemans * van Sonsbeeck * Soomers * Sorgdrager * Spaarenberg * van Spaendonck * Sparnaay * Specerij * Speeckaert (wielmaker) * Spigt * Spillemaeckers * Spirinckx * Sprokkreeff * Sporcq * Spuy * Staets * Stakelbeek * Stalpaert * Stampaert * Stauthardt * Stikkelbroeck *


* Stockbroekx * Stocq * van Stockum * Stoeckart * Stoelendreyer * Stokbroekx * Stoke * Stokx * Sonck * Stooker * Stortenbeeker * Strategier * Strickx * Stronck * Strooper * Storck * Stroucx * Struijcken * Struisvlugt * Strijthaegen * Stuyver * Sustrunck * Suur * Suurenbroek * de Suijck * Suijkerbuijck * Suykerbuyk * Suykerland * Suys * Swaep * Swaen * Swaerts * Swanepoel * Swartbol * Swarttouw * Sweep * Sweers * Sweys * van Swieten * Swijnenburg * Sijnjewel (zie je wel) * Sijpheer *

Tacq * Takx * Tamerius * Tanghe * Tattje * teer Veer * Tengnagel * Teurlincks * den Tex * Theirlynck * Thibaut * Thienpont * Thooft * T'Hooft * Thuijsbaert * Titulaer * Toeback * Tombrock * Tonnaer * Toorenspits * Torck * Toutenhoofd * Tresoor * Treytel * Triesscheijn * Trip * Tuinenbreijer * Tuytel * Tweebeeke * van Twuyver * Tijveleijn * Uitbeyerse * Uitvlugt * Unck * Uijens * Uylenhoet * Uyt de boogaardt * Uyt te Haag * Uyterlinde * Uytdewilligen * 

* bij de Vaate * Valckenier * Valcq * Veeris * Verberckmoes * Verdaesdonk * Verdooner * Verheugt * Ver Huell * Verreck * Verregghen * Verspeelt * Versweyfeld * Vertwijfelt * Vierveijzer * Vinckx * Vingboons * Vingerhoets * Vischjager * Visschedijk * Vischschoonmaker * Vivien * Vixeboxe * Vlaminckx * Vlammekx * Vlammix * Vleeschdraager * Vleeschman * Vleck * Vogelensang * Vogelsang * Vollenhove * Voorwijnckels * Vosmaer * Vossaert * Vrauwdeunt * Vredebregt * Vredevoogd * Vreede * Vriemoet * van de Vriesenaerde * Vroegh * Vrouwenfelder * Vrouwenraets * Vrijlandt *

Waegemaeckers * Wagendrever * Walgraeve * Wansinck * Warnsinck * Welbedagt * Weltevreede * Weygertze * Willockx * Winnepenninckx * de Wispelaere * Wissenraet *  Wittebroodt * de With * Wtenweerde * Wijcghel * Wijgh * van Wijngaerde * Wynia * Wijninckx * Ysbrandi * IJsebaert * IJspeert * IJzerdraat * IJzerkooper * Zagt * Zeelmaekers * Zeevenhooven * Zoer * Zonligt * Zonnerijck * Zoomerschoe * Zoonekynd * Zoovele * Zoudenbalch * Zijtregtop *


Terzijde 1/ Deze namen bestonden al voor 1811 en er zijn dus geen zogenoemde  protestnamen bij. Na 1811 mochten ze niet meer worden gemoderniseerd en zijn hier opgenomen wegens aparte spelling en dus mooie datering. Maar er kunnen (helaas) ook namen van tijdelijke Vlaamse expats bij zijn - het Meertens noemt die niet apart. Voor naamswijziging zie Ongunstig?/Naamsverandering.



Terzijde 2/ dr. K.C. Nieuwenhuijsen onderzocht naar eigen zeggen grondig kronieken, oorkonden en stadsrekeningen op de Middeleeuwse naamgeving. Conclusie: in de 13de eeuw hebben de meeste bewoners van de Lage Landen een achternaam... 85 % van de mannen en 59 % van de vrouwen. En wel een latijnse... de gevestigde naamkundige opvatting dat erfelijke geslachtsnamen zich pas enkele eeuwen later verspreidden is een jammerlijke vergissing!


De auteur noemt o.a. als bewijs aangetroffen latijnse beroepsnamen met zijn vertaling: Aurifaber (goudsmid), Candelarus (kaarsenmaker), Canonicus (geestelijke), Capellanus (kapelaan), Carpentarius (timmerman), Cellarius (kelderknecht), Clericus (klerk), Cultellificer (messenmaker), Dapifero (misdienaar), Faber (handwerksman), Formator (molenaar), Gardianus (wachter), Monachus (monnik), Molendinarius (molenaar), Parchamentarius (perkamentmaker), Pellificis (bontwerker), Phisicus (arts), Piscatoris (visser), Pistoris (bakker), Plebanus (plebaan), Prepositoris (proost), Procuratoris (procureur), Sacerdotis (priester), Scabinus (schepen), Scultelus (rechter), Textoris (wever) en Vector (vrachtschipper).


Okee. Maar behalve de multi Faber met 6.083 naamdragers zijn ze allemaal uitgestorven. Omdat ze nooit bestonden als van vader op zoon doorgegeven geslachtsnamen. Alleen vermeld als beroep voor verduidelijking bij iemands toen gebruikelijke voornaam in zakelijke, in het latijn gestelde, stukken. Dat waren de enige die hij had onderzocht. Dus levert Nieuwenhuysen nepnieuws.